De hofarts, de dominee, een geleerd genootschap en de pokken

Historisch perspectief
11-05-2017
Harry F.P. Hillen

In de eerste helft van de 18e eeuw werd in Engeland de variolatie ingevoerd. De gunstige effecten van deze nieuwe methode om pokken te voorkomen waren in Nederland rond 1720 al bekend, onder meer bij Boerhaave. Toch duurde het ruim 30 jaar voordat de variolatie in Nederland werd ingevoerd. Ondanks positieve adviezen en informatie van zijn geleerde Engelse vrienden Sloane en Sherard heeft Boerhaave variolatie niet toegepast en ook niet geadviseerd. Er waren diverse argumenten voor deze terughoudende opstelling. Thomas Schwencke vond in 1754 gunstige omstandigheden om in Den Haag de variolatie in te voeren. Er was steun van het vorstenhuis van Oranje Nassau en van een geleerd genootschap. Een zeer gemotiveerde dominee trad op als ambassadeur voor de nieuwe techniek en de hofarts Schwencke wilde het voortouw nemen. Deze combinatie was al eerder in Engeland succesvol gebleken. Alleen was de ambassadeur daar geen dominee maar een invloedrijke adellijke dame.

3 gratis NTvG-artikelen lezen? Maak een online account aan!

Registreer: 3 gratis artikelen

Al een NTvG-account? Log in

Alle artikelen direct lezen?

Abonneer:  €21,00 per maand

  • wekelijks het tijdschrift in de bus
  • online toegang tot nieuws en alle artikelen
  • toegang tot alle geaccrediteerde nascholing