Covid-19: een fout-positieve PCR-testuitslag

Ter discussie
26-09-2020
Marc J.M. Bonten

Reacties (5)

Inloggen om een reactie te plaatsen
Koert Rijn
08-10-2020 10:33

Belangenverstrengeling?

Aangezien deze week het thema belangenverstrengeling is zou ik graag enige vragen willen stellen aan Marc Bonten.

Er luidt veel kritiek op het gebruik van de PCR, zie onder andere het artikel in de tijd. Laboranten die kritiek hebben op de PCR worden helaas op non-actief gesteld. Andere laboranten hebben uit gewetenswroeging ontslag genomen.

Uit de beschikbare data in Engeland bij het gebruik van de PCR test tijdens de Mexicaanse of griep in 2009-2010 bleek dat er weinig correlatie was tussen het aantal positieve testuitslagen en het uiteindelijke aantal doden. Die trend, afwezigheid van correlatie, een te lage sensitiviteit, lijkt nu ook zichtbaar.

Marc Bonten is via het UMC verbonden aan een van de preferente laboratoria welke de PCR test mogen uitvoeren. Hier gaat veel geld in om.

Daarnaast heeft Marc Bonten onderzoek gedaan naar HCQ. Uit zijn onderzoek bleek dat het niet werkzaam was. Dit was erg jammer want er waren vele andere onderzoeken die wel hoopvol waren en landen die het middel hebben gebruikt hebben aanzienlijk minder doden per miljoen inwoners dan landen die het middel niet hebben gebruikt.

Marc Bonten is verbonden aan de farmaceutische industrie. De farmaceutische industrie kan vanuit financieel oogpunt baat hebben bij een vaccin. Hoe langer de pandemie voortduurt hoe groter de kans op een spoedprocedure voor een vaccin. Marc Bonten is lid van het OMT en mag dus mede bepalen of de PCR-test leidend is voor het beleid van de overheid en het voortzetten van PCR-testen. Ook kan hij mede bepalen of veelbelovende behandelingen, zoals HCQ met zink, worden verboden.

Misschien wil Marc Bonten uitleggen hoe hij kan beloven dat er geen sprake is van belangenverstrengeling als hij een beschrijving geeft van het nut en de werking van de PCR-test.?Deze uitleg zal ook van toepassing zijn voor zijn onderzoek naar HCQ.

Misschien kan hij dan tegelijkertijd even de chronologische volgorde toelichten. Namelijk dat Nederland in februari een schip met maskers stuurde naar China waar toen de pandemie heerste en Nederland blijkbaar geen risico liep. In maart werd de samenstelling van het OMT bekend toen toch bleek dat corona ook Nederland had bereikt. Echter, veel leden van het OMT van maart waren reeds begin januari bezig met implementatie van PCR testen voor corona. Enige toelichting over hoe de samenstelling van het OMT tot stand is gekomen en de voorspellende gaven over de noodzaak van PCR testen voor corona lijkt mij daarom wel op zijn plaats, dit om complottheorieën te voorkomen.

Koert van Rijn, arts UWV

Marc Bonten
09-10-2020 14:56

reactie auteur

Ik dank collega Van Rijn voor zijn bijdrage en help hem graag in het bestrijden van complottheorieën. Ik ben werknemer van het UMC Utrecht en hoofd van de afdeling medische microbiologie, waar ook diagnostiek van COVID-19, onder andere met PCR, verricht wordt. Ik ben op uitnodiging lid van het OMT.

Mijn potentiele conflicts of interest met de farmacie zijn de volgende:

Ik ben adviseur voor het ontwikkelingsprogramma van een vaccin voor E. coli infecties van Janssen Vaccines en van een vaccin voor pneumokokken van Merck (honorarium gaat naar UMCU). Ik ben lid van de DSMB van een studie met een nieuw influenzacvaccin van Sanofi (honorarium gaat naar UMCU). Ik ben als principal investigator betrokken bij onderzoek dat het UMCU verricht met een kandidaat COVID-19 vaccin in opdracht van Janssen Vaccines en een internationaal epidemiologisch onderzoek op het gebied van pneumonie in opdracht van Merck.

Ik heb geen samenwerking met producenten van PCR testen of hydroxychloroquine, en ook niet met producenten van andere COVID-19 geneesmiddelen of diagnostiek. Ik was niet betrokken bij het schip met mondmaskers dat in Februari naar China gestuurd is of met de samenstelling van het OMT.

Marc Bonten

Willem van der Krol
14-10-2020 16:11

PCR TEST NIET VERGELEKEN MET GOUDEN STANDAARD

Dank voor uw duidelijke uitleg. Door het afkappunt van de Ct waarde lager te kiezen wordt de kans op een fout positieve uitslag uiteraard ook lager. Maar de echt fundamentele vraag blijft natuurlijk hoe goed de test presteert ten opzichte van de gouden standaard. Met name ten opzichte van het wel of niet aanwezig zijn van het specifieke SARS-CoV-2 virus in infectieuze vorm.  Het zou immers kunnen zijn dat de test ook op andere virussen reageert. Zoals u zelf ook aangeeft is dit met de huidige PCR test niet onderzocht. U lijkt hier gemakkelijk overheen te stappen. Maar is dit niet een grote tekortkoming?

Ook zijn fouten in de monsterafname, het gebruik van suboptimale primers, verontreiniging van het monster, fouten in het laboratorium of het misschien minder nauwkeurig aflezen door de laborant voorstelbare factoren die de prestatie van de test nadelig zouden kunnen beïnvloeden.

Hoe precies de test in de werkelijkheid van alle dag uiteindelijk presteert blijft dus vooralsnog een open vraag. Toch wel opmerkelijk voor een test die zo veel impact heeft op ons maatschppelijk leven.                                                              

Willem van der Krol, huisarts, Leeuwarden

Marc Bonten
15-10-2020 22:19

reactie auteur

Collega van der Krol stipt een aantal relevante aspecten aan, waarvoor dank. Voor deze ziekte hebben we niet echt een gouden standaard, hoewel we de PCR als referentie standaard beschouwen. De PCR toont aanwezigheid van viraal RNA aan, maar dat is niet hetzelfde als aantonen van besmettelijkheid. Ook daarvoor bestaat geen gouden standaard. De beste informatie die we nu hebben is dat levensvatbaar virus gekweekt kan worden uit samples die PCR-positief zijn met een lage Ct waarde (dus met veel virus in het sample). Bij het kiezen van de stukjes RNA voor de SARS-CoV2 is gezocht naar stukjes die specifiek zijn voor dit virus en die niet aanwezig zijn bij de al bekende humane coronavirussen. Een positieve SARS-CoV2 PCR wordt derhalve niet door andere virussen veroorzaakt.

Het klopt inderdaad dat er verschillende stappen in het proces zijn, waardoor de betrouwbaarheid van de testuitslag vermindert. Dat kan resulteren in fout-negatieve uitslagen.

Desalniettemin beschouw ik de PCR, zoals uitgevoerd in Nederlandse laboratoria als zeer betrouwbaar. In elk geval betrouwbaarder dan alle andere testen die we tot nu toe hebben en die op grote schaal uitgevoerd kunnen worden.

Marc Bonten

Willem van der Krol
26-10-2020 05:27

Landelijke diversiteit PCR test

Dank voor uw toelichting. Ik begrijp dat er geen validatie heeft plaats gevonden ten opzichte van een viruskweek bij patiënten. De ware testeigenschappen zijn daarmee onbekend. U legt uit dat met het gebruik van 3 in plaats van 2 primers de specificiteit in uw eigen laboratorium voldoende gewaarborgd is. Maar op de website van het RIVM lees ik dat laboratoria ook mogen testen met slechts 1 primer (1). Dit zou op zich zelf al tot veel extra fout positieve uitslagen kunnen leiden. Daarnaast is onduidelijk welke maximale Ct waarden worden gehanteerd door de diverse laboratoria. Natuurlijk gaat het ook om de vraag wat men precies wil bereiken met het testen. Wil men elke minimale aanwezigheid van een eventueel zelfs al gedateerd virusdeeltje kunnen aantonen? Wil men de mate van besmettelijkheid kunnen bepalen? Of wil men bij een patiënt met voor Covid-19 verdachte klachten de diagnose met meer zekerheid kunnen stellen? Afhankelijk van de gekozen doelstelling en de daarop afgestemde testmethode zal de uiteindelijke specificiteit van de PCR test bij elk laboratorium weer anders kunnen uitvallen. Zo is het voorstelbaar dat een zelfde persoon bij het ene laboratorium positief getest wordt en bij het andere laboratorium negatief. Ik ben benieuwd naar uw visie in deze.

Willem van der Krol    huisarts   Leeuwarden

1.  https://lci.rivm.nl/covid-19/bijlage/aanvullend