Clostridioides difficile-infecties in de eerste lijn

Illustratie van een microbe
Abstract
Joffrey van Prehn
Vlada O. Chernova
Karuna E.W. Vendrik
Ed J. Kuijper
Leestijd
11 minuten
Citeren

Artikel

Clostridioides difficile (voorheen Clostridium difficile) is een anaerobe, sporenvormende bacterie die de belangrijkste oorzaak is van antibiotica-geassocieerde diarree. De bacterie kan asymptomatisch in het maag-darmkanaal aanwezig zijn, maar kan onder specifieke omstandigheden, zoals bij verstoring van het microbioom, uitgroeien en enterotoxinen produceren.1 De klinische symptomen variëren van milde…

Auteursinformatie

LUMC, afd. Medische Microbiologie, Leiden: dr. J. van Prehn, arts-microbioloog; V.O. Chernova, arts-onderzoeker; K.E.W. Vendrik, arts-onderzoeker (tevens: RIVM, Centrum Infectieziektebestrijding, Bilthoven); prof.dr. E.J. Kuijper, arts-microbioloog.

Contact J. van Prehn (j.vanprehn@lumc.nl)

Belangenverstrengeling

ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Verantwoording

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM te Bilthoven, die samen met het LUMC de C. difficile-surveillance uitvoert, en met Sabine de Greeff en Daan Notermans (RIVM) en Wiep Klaas Smits (LUMC) van de projectgroep C. difficile sentinel surveillance.

Auteur Belangenverstrengeling
Joffrey van Prehn ICMJE-formulier
Vlada O. Chernova ICMJE-formulier
Karuna E.W. Vendrik ICMJE-formulier
Ed J. Kuijper ICMJE-formulier
Reacties
Michael
Rodgers

In het artikel wordt genoemd dat het aantonen van toxines bewijzend is voor een infectie. Is dat wel zo? Ook bij asymptomatisch dragerschap kan er toxine aangetoond worden. Althans, zo heb ik dat altijd begrepen. 
Of, om de vraag anders te stellen, is alleen een positieve toxinetest reden om te behandelen, ook als een patiënt asymptomatisch is? 

Michael Rodgers, aios Microbiologie
Joffrey
van Prehn

Beste Michael,

 

Dank voor je reactie en oplettenheid. Context is belangrijk, het gaat hier om patienten met klachten, zoals de studie waaraan gerefereerd wordt. Hier zijn monsters ingestuurd door de huisarts, dus met een reden,  en alleen getest als de feces 'unformed' was. Het advies in richtlijnen is ook om alleen 'unformed stools' te testen. Ik wil er niet voor pleiten om een asymptomatische patient met positieve toxines te behandelen (wel zou ik benieuwd zijn naar de follow-up).

 

Asymptomatische dragers met een positieve toxine-test is beschreven. Bij beoordelen van zulke reports moet je wel goed kijken naar de diagnostische test die gebruikt is.  Vooral bij kinderen <2 jaar lijkt asymptomatisch dragerschap met positieve toxines voor te komen Asymptomatic neonatal colonisation by Clostridium difficile - PMC. Een veel aangehaalde hypothese was afwezige toxinereceptoren, maar de onderliggende experimentele studies zijn gedaan met konijnen ileum en foetale mucosa cellen.... JCI - Diminished Clostridium difficile toxin A sensitivity in newborn rabbit ileum is associated with decreased toxin A receptor. en  Insusceptibility of fetal intestinal mucosa and fetal cells to Clostridium difficile toxins - CHANG- Acta Pharmacologica Sinica

 

Een verklaring die meer waarschijnlijk is ligt in nieuwe inzichten over pathogeen (toxines) - host (immuunsysteem) - microbioom interacties. Zo kunnen toxines gehinderd worden door galzouten Intestinal bile acids provide a surmountable barrier against C. difficile TcdB-induced disease pathogenesis | PNAS.

Joffrey van Prehn

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026