Chronisch cannabisgebruik kan na jaren leiden tot cyclisch braken

Onderzoek
N. van Lelyveld
M. Samsom
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149:1361
Download PDF

Cyclisch braken is een syndroom gekarakteriseerd door terugkerende perioden van braken afgewisseld door geheel klachtenvrije perioden. In een casus uit 1996 is een patiënt beschreven met cyclisch braken bij chronisch cannabisgebruik. Cannabisgebruik is toen echter niet als mogelijke oorzaak genoemd. Nu, 8 jaar later, hebben dezelfde auteurs een groep van 9 patiënten met soortgelijke klachten geïdentificeerd en gevolgd.1

De hyperemesis was reeds jaren bestaand en onbehandelbaar met medicamenteuze therapie. De klachten begonnen gemiddeld 9 (uitersten: 3-27) jaar na de start van chronisch cannabisgebruik. Bij 7 van de 10 patiënten (inclusief die van de eerder gepubliceerde casus) eindigden de klachten na het staken van cannabisgebruik. 3 patiënten staakten het gebruik niet. Bij hen persisteerden de klachten. 3 patiënten hervatten het gebruik van cannabis na een initieel staken en dit leidde in alledrie de gevallen tot terugkeer van het braken. Deze bevindingen maken het aannemelijk dat cannabisgebruik een causatieve rol speelt. Een interessante bevinding is dat 9 van de 10 patiënten veelvuldig een hete douche namen ter verlichting van de klachten – hoe heter het water, hoe sneller het verzachtende effect optreedt. (Twee patiënten liepen zelfs brandwonden op in een poging zo heet mogelijk te douchen.) Het veelvuldig douchen is een aangeleerd gedragspatroon en niet zozeer onderdeel van een psychose of een obsessieve compulsieve stoornis. Het ontstond vaak pas na enkele perioden van hyperemesis en ontwikkelde zich vervolgens tot een compulsief patroon. Patiënten hadden geen hallucinaties en ervoeren dit gedrag als rationeel. Afname van cannabisgebruik leidde tot het stoppen van dit gedrag.

De auteurs menen dat hier sprake is van een nieuw syndroom met de trias: chronisch cannabisgebruik, cyclisch braken en compulsief douchen. Het is bekend dat cannabis een anti-emetisch effect heeft na acute indigestie. Bij deze patiënten treedt echter na chronisch gebruik een paradoxaal effect op. Het lange interval tussen de start van het cannabisgebruik en de start van de klachten is echter moeilijk te verklaren. Bij alle patiënten ontstond een variëteit aan autonome symptomen bestaande uit zweten, blozen, dorst en veranderingen in lichaamstemperatuur. Een verstoring van hypothalamusfunctie en/of een veranderde secretie van hypofysaire hormonen speelt mogelijk een rol in deze trias.

Concluderend: gesteld kan worden dat chronisch cannabisgebruik in de differentiaaldiagnose van onverklaard braken hoort. Het compulsief douchen kan het signaleren van de beschreven trias bespoedigen.

Literatuur
  1. Allen JH, de Moore GM, Heddle R, Twartz JA. Cannabinoid hyperemesis: cyclical hyperemesis in association with chronic cannabis abuse. Gut 2004;53:1566-70.

Gerelateerde artikelen

Reacties