Van wagenziekte naar ‘cybersickness’

Bewegingsziekten in beweging

Klinische praktijk
Jelte E. Bos
Roeland B. van Leeuwen
Tjasse D. Bruintjes
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2018;162:D1760
Abstract

Leermateriaal bij dit artikel

Bij dit artikel hoort extra leermateriaal waardoor u meer inzicht krijgt in het onderwerp. Deze informatie kunt u ook gebruiken bij het geven van bijvoorbeeld colleges.

Maak de toets
Overzicht van te behalen accreditatiepunten
Specialisme Punt(en)
Accreditatie (artsen) buiten eigen vakgebied 1
Arts voor verstandelijk gehandicapten 1
Huisarts 1
Openbaar apotheker 1
Specialist ouderengeneeskunde (Verenso) 1
Ziekenhuisapotheker 1

Samenvatting

  • Bewegingsziekte is geen stoornis, maar een normale reactie op een niet-normale omstandigheid waarin bewegingen centraal staan, zoals rijden, varen, vliegen en virtual reality.
  • Bijna iedereen kan bewegingsziekte krijgen, vooropgesteld dat ten minste één evenwichtsorgaan functioneert. Alleen als geen van beide evenwichtsorganen functioneert, blijft iemand gevrijwaard van wagenziekte, zeeziekte of luchtziekte en zelfs ‘cybersickness’.
  • ‘Cybersickness’ is bewegingsziekte die wordt uitgelokt door bewegende kunstmatige beelden, zoals in videogames, zelfs wanneer de kijker zelf stil zit. Omdat we steeds vaker en langer aan steeds realistischere kunstmatige beelden worden blootgesteld, zullen artsen ook steeds vaker met bewegingsziekte te maken krijgen.
  • Aan de basis van bewegingsziekte ligt het functioneren van het vestibulair systeem, waarbij visueel-vestibulaire conflicten een modulerende rol spelen. Daarbij komen de bewegingen die de ogen zien, niet overeen met de bewegingen die de evenwichtsorganen registreren.
  • Bij bewegingsziekte in alledaagse situaties, zoals autorijden, kunnen antihistaminica – ingenomen vóór vertrek – misselijkheid tegengaan. De effectiviteit van medicatie bij bewegingsziekte is echter beperkt.
Auteursinformatie

TNO Perceptual and Cognitive Systems, Soesterberg.

Prof.dr. J.E. Bos, medisch fysicus en bewegingswetenschapper (tevens: Vrije Universiteit, faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen, Amsterdam).

Gelre ziekenhuizen Apeldoorn, Apeldoorns Duizeligheidscentrum, Apeldoorn.

Afd. Neurologie: dr. R.B. van Leeuwen, neuroloog.

Afd. KNO-heelkunde: dr. T.D. Bruintjes, kno-arts.

Contact prof.dr. J.E. Bos (jelte.bos@tno.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: er zijn mogelijke belangen gemeld bij dit artikel. ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Jelte E. Bos ICMJE-formulier
Roeland B. van Leeuwen ICMJE-formulier
Tjasse D. Bruintjes ICMJE-formulier

Gerelateerde artikelen

Reacties