'Awakening': een verwarrende verbetering tijdens behandeling met atypische antipsychotica

Klinische praktijk
Abstract
A.C.M. Vergouwen
C. de Bruijn
A. Been
Leestijd
12 minuten
Citeren

Artikel

Zie ook het artikel op bl. 1721.

Dames en Heren,

Schizofrenie kenmerkt zich door positieve symptomen in de vorm van wanen en hallucinaties, cognitieve disfuncties zoals problemen op het gebied van de aandacht, de concentratie en het geheugen, en negatieve symptomen, zoals affectvervlakking, verminderde gedachten, anhedonie en vermindering van…

Auteursinformatie

Sint Lucas Andreas Ziekenhuis, afd. Psychiatrie, Postbus 9243, 1006 AE Amsterdam.

Hr.A.C.M.Vergouwen, psychiater; mw.dr.C.de Bruijn (thans: psychiater, Universitair Medisch Centrum Utrecht, Utrecht) en mw.drs.A.Been, assistent-geneeskundigen.

Contact hr.A.C.M.Vergouwen (a.vergouwen@slaz.nl)

Reacties

Bazel, augustus 2005,

Blokkade van H1-receptoren in het centraal zenuwstelsel veroorzaakt sedatie en heeft een duidelijk negatief effect op cognitieve vaardigheid.1 2 In het artikel van Vergouwen et al. (2005:1717-20) werden patiënt A en B minder suf nadat zij van de tricyclische antipsychotica olanzapine/clozapine en quitiapine overstapten op respectievelijk aripiprazol en risperidon. De affiniteit van genoemde tricyclische antipsychotica voor histamine-H2-receptoren is duidelijk hoger dan die voor dopamine-D2-receptoren, terwijl het omgekeerde geldt voor aripiprazol en risperidon.3 Dit betekent dat bij gelijke antipsychotische werking (door equivalente dopamine-D2-receptorblokkade) aripiprazol en risperidon minder sedatie veroorzaken dan de tricyclische verbindingen. De verminderde sufheid en de verbeterde cognitieve functie van patiënt A en B zijn daarom waarschijnlijk een gevolg van de verminderde centrale histamine-H1-blokkade door hun nieuwe medicatie. De formulering ‘awakening’ kan letterlijk genomen worden.

H.O. Kalkman
Literatuur
  1. Welch MJ, Meltzer EO, Simons FE. H1-antihistamines and the central nervous system. Clin Allergy Immunol. 2002;17:337-88.

  2. Kay GG. The effects of antihistamines on cognition and performance. J Allergy Clin Immunol. 2000;105(6 Pt 2):S622-7.

  3. Kroeze WK, Hufeisen SJ, Popadak BA, Renock SM, Steinberg S, Ernsberger P, et al. H1-histamine receptor affinity predicts short-term weight gain for typical and atypical antipsychotic drugs. Neuropsychopharmacology. 2003;28:519-26.

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026