Antibiotica bij ongecompliceerde diverticulitis?

Niet zinvol, ook niet op de lange termijn
In het kort
03-09-2018
Veerle J.A. Brenninkmeijer en Maarten A.C. Meijssen

Waarom dit onderzoek?

Over het gebruik van antibiotica bij een ongecompliceerde diverticulitis bestaat wereldwijd veel controverse. In een recente gerandomiseerde studie, de DIABOLO-trial, bleek dat het toedienen van antibiotica op de korte termijn geen effect had op de initiële herstelfase en het ontwikkelen van een recidiverende diverticulitis. In de controlegroep leek echter een tendens te zijn naar een groter aantal gecompliceerde diverticulitiden en sigmoïdresecties. Daarom wilde dezelfde onderzoeksgroep uitzoeken wat op lange termijn de effecten zijn van antibiotica bij patiënten met een ongecompliceerde diverticulitis.

Onderzoeksvraag

Is er op de lange termijn een verschil in uitkomstmaten (recidiverende diverticulitis, gecompliceerde diverticulitis, sigmoïdresectie) als patiënten met een ongecompliceerde diverticulitis al dan niet met antibiotica worden behandeld?

Hoe werd dit onderzocht?

In deze multicentrische Nederlandse studie werden 528 patiënten met een eerste episode van linkszijdige ongecompliceerde acute diverticulitis gerandomiseerd tussen een controlegroep en een interventiegroep; patiënten in de interventiegroep kregen antibiotica toegediend. Deze behandeling bestond uit een tiendaagse kuur amoxicilline/clavulaanzuur; deze middelen werden ten minste de eerste 48 uur intraveneus toegediend. Na een follow-up van 2 jaar werden de uitkomstmaten van beide groepen met elkaar vergeleken.

Belangrijkste resultaten

Er werden geen significante verschillen tussen beide groepen gevonden voor het optreden van een recidiverende diverticulitis (15,4% in de controlegroep vs. 14,9% in de interventiegroep), een gecompliceerde diverticulitis (4,8 vs. 3,3%) en het aantal sigmoïdresecties (9,0 vs. 5,0%). Jonge patiënten (< 50 jaar) en patiënten met een VAS-score ≥ 8 voor pijn bij presentatie hadden een hoger risico op een recidiverende of gecompliceerde diverticulitis.

Consequenties voor de praktijk

Volgens dit onderzoek zijn antibiotica ook op de lange termijn niet zinvol bij patiënten met een ongecompliceerde diverticulitis. Toch werd in dit langetermijnonderzoek weer een tendens naar meer sigmoïdresecties in de controlegroep gevonden. De auteurs verklaarden dit doordat patiënten uit de controlegroep bij een recidief of complicatie mogelijk sneller geneigd waren te kiezen voor een sigmoïdresectie omdat zij zich tekortgedaan voelden. De uitkomst van dit onderzoek komt overeen met de NVvH-richtlijn en NHG-standaard, in tegenstelling tot internationale richtlijnen die wél antibiotica adviseren. Voor dit laatste ontbreekt dus wetenschappelijk bewijs. Mede gezien de potentiële bijwerkingen, de kosten en het steeds groter wordende probleem van antibioticaresistentie is er geen plaats voor antibiotica bij de behandeling voor ongecompliceerde diverticulitis.

Literatuur

  1. Van Dijk ST, et al. Long-term effects of omitting antibiotics in uncomplicated acute diverticulitis. Am J Gastroenterol. 11 mei 2018 (epub). doi:10.1038/s41395-018-0030-yMedline