Afrika is besmettelijk
Open

Ervaringen van een arts zonder grenzen
Media
05-03-2009
M.J. Nubé
Afrika is besmettelijk

In Afrika is besmettelijk beschrijft Steven van de Vijver zijn eerste ervaringen als tropenarts. Zijn verblijf in de Democratische Republiek Congo wordt geschetst aan de hand van drie perioden van drie maanden.

In het eerste deel ‘Juli-September’ geeft de auteur een levendig beeld van het leven in Baraka, een Congolees stadje aan het Tanganyikameer, waar hij als medewerker van Artsen zonder Grenzen wordt gestationeerd. Met vlotte pen schetst hij het reilen en zeilen in het lokale ziekenhuis, waar onder primitieve omstandigheden wordt gewerkt, en in de thuisbasis van Artsen zonder Grenzen, waar hij woont in een lemen hut zonder stromend water of riolering. Interessant is zijn verslag van de onveilige politieke situatie in Congo en van de taferelen rondom de eerste presidentsverkiezingen in 46 jaar. Fascinerend is zijn beschrijving van de voetbalgekte als het lokale elftal van Baraka het moet opnemen tegen rivaal Urafiki uit een naburig dorp.

In het tweede gedeelte ‘Oktober-December’ krijgen medische zaken, waaronder hiv en een cholera-epidemie, meer aandacht en doet Van de Vijver verslag van bezoeken aan verschillende afgelegen hulpposten. En passant beschrijft hij op geestige wijze hoe dokters elkaar in alle culturen de hand boven het hoofd houden. Als hij het ruime alcoholgebruik tijdens werkuren ter discussie stelt, worden alle argumenten die hij tegen dat gebruik aanvoert door de lokale dokters vakkundig van tafel geveegd. Immers, als je een enerverende dag hebt, is het goed om je met wat biertjes te ontladen, zo argumenteren zij.

In het derde deel ‘Januari-Maart’ komen culturele verschillen tussen het westen en Afrika uitgebreid aan de orde, zowel op medisch als niet-medisch gebied. Kleurrijk is het verslag van een bezoek aan het CEPAC. In dit gebedshuis, waar 476 patiënten verblijven, is een achttienjarige jongen van nauwelijks anderhalve meter lang spiritueel leider. De behandeling van pastor Aoji, zoals deze jongen wordt genoemd, is erop gericht de slechte geesten door middel van bidden en zingen uit het lichaam te verwijderen. De beschrijving van een sjamaan die drie kalebassen waar de stemmen van zijn voorouders uitkomen consulteert als tests van urine, sperma, spuug en ontlasting niets uitwijzen, is kostelijk.

Al met al is Afrika is besmettelijk uiterst herkenbaar voor personen die in de tropen hebben gewerkt. Ook toekomstige hulpverleners, toeristen en lezers die geïnteresseerd zijn in reisverhalen kunnen hun hart ophalen aan de vele anekdotes die dit boek rijk is. Diepgaande medisch-inhoudelijke inzichten moet de lezer echter niet verwachten.