Acute hoge luchtwegobstructies in de eerste lijn

Cricothyrotomy performed by the general practitioner

Acute upper-airway obstructions, especially epiglottitis, are being observed with increasing frequency in adults, both in the hospital situation and in general practice. Acute upper-airway obstructions are life-threatening and therefore need to be treated with the highest priority. When interventions such as manual removal of a foreign body, thoracic compression or the Heimlich manoeuvre fail, the only remaining interventions are intubation and cricothyrotomy. However, only a few general practitioners (GPs) are skilled enough to perform these procedures. Should all GPs be trained in performing life-saving interventions such as cricothyrotomy? This is a difficult question; the intervention is invasive and has a high risk of complications, but securing the airway is a critical life-saving measure. Above all, there is very limited time available to wait for more experienced help. Therefore, we believe that GPs should be trained in performing life-saving interventions such as cricothyrotomy.

Acute hoge luchtwegobstructies, met name epiglottitis, worden steeds vaker gezien bij volwassenen. Dit gebeurt niet alleen in het ziekenhuis, maar ook in de eerste lijn.1-4 Zo werden in de eerste helft van 2008, alleen al op de huisartsenpost te Utrecht 3 patiënten van epiglottitis gezien. Een van dezen was een 37-jarige vrouw die ter plaatse overleed aan de gevolgen van de luchtwegobstructie.

Acute hoge luchtwegobstructies zijn altijd levensbedreigend en dienen met de hoogste prioriteit te worden behandeld. Een epiglottitis kan zeer snel overgaan in een totale luchtwegobstructie wanneer de gezwollen epiglottis de ingang van de trachea geheel afsluit. Andere belangrijke oorzaken van acute hoge luchtwegobstructies zijn: een corpus alienum, bijvoorbeeld bij aspiratie van voedsel, en een anafylactische reactie.

In eerste instantie zijn bij hoge luchtwegobstructies enkele basismaatregelen geïndiceerd waarmee wordt getracht de luchtweg open te houden, zoals de ‘jaw thrust’- of ‘chin lift’-manoeuvres. Bij verdenking op een corpus alienum…