Actief leiden van het nageboortetijdperk
Open

In het kort
11-02-1994
A. van Enk

Het 3e tijdperk van de baring is berucht. Bloedingen post partum zijn de belangrijkste oorzaak van moederlijke sterfte. Geen wonder dat vele obstetrici in de regel pogen het natuurlijke beloop van de placenta-uitdrijving te versnellen door het toedienen van medicamenten. Er zijn echter weinig goed opgezette onderzoekingen gedaan naar de waarde van deze behandeling. McDonald et al. vergeleken de effecten van het routinematig geven van 10 IE oxytocine en van een combinatie van 0,5 mg ergometrine met 5 IE oxytocine, beide intramusculair gegeven bij het doorsnijden van de voorste schouder.1 Bijna 3500 vrouwen (met en zonder gecompliceerde zwangerschap) namen deel aan het onderzoek. Zij werden willekeurig verdeeld over 2 groepen waaraan de onderzoeksmedicatie dubbelblind gegeven werd.

Bloedverlies van meer dan 500 ml en ook van 1000 ml kwam iets meer voor na alleen oxytocine. Een zelfde klein maar niet significant verschil werd vastgesteld in de hemoglobineconcentratie van de kraamvrouwen. De combinatie oxytocine-ergometrine gaf veel vaker aanleiding tot misselijkheid, braken en verhoging van de bloeddruk. Er was echter geen verschil in de frequentie van het verwijderen van placenta onder narcose of in de duur van het nageboortetijdperk. De auteurs vonden verder in een literatuuronderzoek aanwijzingen dat het gebruik van 10 IE oxytocine werkzamer was dan 5 IE.

In een kadertje naast het artikel staat onder meer te lezen dat een groot deel van de moederlijke sterfte in de (Derde) wereld voorkomen kan worden door routinematige toediening van uterustonica post partum. Dat is zeer de vraag. Referent is zelfs van mening dat de neiging het natuurlijke beloop van het nageboortetijdperk niet af te wachten in de ontwikkelingslanden de oorzaak is van een groot deel van de maternale sterfte. Het is daarom te betreuren dat de conservatieve behandeling zoals in ons land nog steeds gebruikelijk is niet als derde ‘arm’ in het onderzoek opgenomen werd.

Literatuur

  1. McDonald SJ, Prendiville WJ, Blair E. Randomisedcontrolled trial of oxytocin alone versus oxytocin and ergometrine in activemanagement of third stage of labour. Br Med J 1993; 307:1167-71.