Belemmeringen voor passende zorg

Abdominaal aorta-aneurysma bij kwetsbare ouderen

Illustratie van zittend persoon kijken naar de aorta
Abstract
Bergin Gjosha
Miriam C. Faes
Lijckle van der Laan
Leestijd
17 minuten
Citeren

Passende zorg kan betekenen dat kwetsbare ouderen met een abdominaal aorta-aneurysma vaker afzien van een operatie. Maar een passende vergoeding voor dit traject ontbreekt en volumenormen stimuleren juist een operatieve aanpak. Hoe komen we uit deze spagaat?

Artikel

De Nederlandse gezondheidszorg staat onder druk door dubbele vergrijzing, personeelstekorten en stijgende zorgkosten. Er ontstaat een groeiende zorgkloof – dat wil zeggen: de zorgvraag blijft toenemen terwijl de beschikbare middelen schaarser worden. Naar schatting bereikt de vergrijzing haar piek in het jaar 2040.1 Als het huidige zorgbeleid niet verandert…

Auteursinformatie

Amphia Ziekenhuis, afd. Vaatchirurgie, Breda en TIAS School for Business and Society, Tilburg Universiteit, Tilburg: drs. B. Gjosha, arts-onderzoeker; prof.dr. L. van der Laan, vaatchirurg (tevens: KU Leuven, afd. Vaatchirurgie, Leuven). Amphia Ziekenhuis, afd. Geriatrie, Breda: dr. M.C. Faes, klinisch geriater.

Contact B. Gjosha (bgjosha2@amphia.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: er zijn mogelijke belangen gemeld bij dit artikel. ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Bergin Gjosha ICMJE-formulier
Miriam C. Faes ICMJE-formulier
Lijckle van der Laan ICMJE-formulier
Reacties
Josephine
Stoffels

Met veel interesse heb ik uw artikel gelezen, waarin u helder urgente spanningsvelden beschrijft die worden opgeworpen door volumenormen. U schetst dat de oplossingsrichting volgens u zou liggen in het pauzeren van volumenormen, maar ook in het meten van de kwaliteit van leven na afzien van een operatie. Ik ben benieuwd naar uw uitwerking van dergelijke metingen. Zoals heel vaak in dit werkveld, vrees ik dat uw oplossingsrichting uiteindelijk zou betekenen dat het ene numerieke target wordt vervangen door een ander. Dit denken in uitkomst-metingen doet niet altijd recht aan de veelvormigheid van de zorgervaringen en de levensloop van mensen na een dergelijke niet-opereren-beslissing. 

Deze zorg roept u ook op door de beeldvorming en het taalgebruik in uw artikel. U gebruikt in uw artikel bijvoorbeeld maar liefst 11 keer het woord ‘beoordeling’. Ik heb grote moeite met deze term in deze context. Het vertrekpunt van een (comprehensive) geriatric assessment is volgens mij om gezamenlijk met de patiënt te onderzoeken hoe het ervoor staat met de gezondheid op verschillende domeinen. We onderzoeken op welke punten de gezondheid kwetsbaar is geworden en op welke punten er juist veerkracht is. Dit is geen examen, er is geen lat waar de patiënt overheen hoeft te springen. Diens gezondheid is gewoon zoals die is met alle mankementen en robuustheden die zich nu eenmaal bij diegene voordoen. Er is ook niet zoiets als ‘de kwetsbaarheid’; het betreft een syndroom met vele uitingsvormen. We vertalen de inzichten van het geriatrisch assessment naar een concreet geriatrisch behandeladvies voor passende zorg en interventies om de gezondheid te versterken. U noemt dit ‘tijdrovend’, maar dat is alweer een negatief frame voor deze evidence-based interventie. (U haalt zelf de richtlijn 'Chirurgie bij kwetsbare ouderen' aan.)  Net zoals de termen ‘vergrijzing’ (waarom geen ‘verzilvering’?) en ‘kwetsbare ouderen’ (waarom niet ‘oudere mensen met een kwetsbare gezondheid’?). Graag nodig ik u en de redactie uit om deze (onbewuste?) stereotyperingen te herijken. Samen beslissen over passende zorg vereist niet allee aanpassing van volumenormen, vergoedingen en uitkomstmetingen. Een onbevooroordeelde houding die uitnodigt tot respectvol taalgebruik is mijns inziens de basis.

Josephine M.J. Stoffels
Literatuur

Versteeg KS, Stoffels JMJ. ‘Curatief’ versus ‘palliatief’: een valse tegenstelling. Medisch Contact, november 2024.

D’Antonio P. Reframing Ageing: A generation’s work. Innov Ageing 2021;5:429.

Mirjam de Rijk. Hoezo ‘dat wordt dokken straks’? De Groene Amsterdammer, 10 september 2025.

Ik kan me helemaal vinden in de reactie van collega Stoffels. Daarnaast vind ik het pijnlijk dat gesteld wordt een behandeling afhankelijk zou zijn van financiële prikkels en volume normen. Ik mag hopen dat een arts dit niet in z’n overwegingen meeneemt. Naïef misschien, maar zo zou het moeten zijn.

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026