Hyponatriëmie

Labquiz
14-04-2014
Mieke M.J.F. Koenders, E. Margo Molhoek, Fred A.J. Apperloo en Ralf H. Triepels

Casus 1

Patiënt A, een 77-jarige vrouw, wordt opgenomen op de afdeling Urologie met flankpijn, misselijkheid en een verminderde voedselinname. Vanwege het vermoeden op een symptomatische uretersteen worden echografie, een CT-scan van de buik en laboratoriumonderzoek aangevraagd. Bij het laboratoriumonderzoek valt op dat zij een hyponatriëmie heeft (tabel 1), waarvoor de internist in consult gevraagd wordt. Patiënte is bekend met een hoge bloeddruk waarvoor zij hydrochloorthiazide gebruikt.

Wat is uw waarschijnlijkheidsdiagnose? Kies één van de onderstaande mogelijkheden.

  • 1a Hyponatriëmie door een bijnierinsufficiëntie.

  • 1b Hyponatriëmie door diureticagebruik.

  • 1c Hyponatriëmie door overmatig braken.

  • 1d Pseudohyponatriëmie.

Casus 2

Patiënt B, een 75-jarige man, wordt opgenomen op de afdeling Neurologie met een instabiel looppatroon en toenemende hoofdpijn na een val een paar dagen terug. De CT-scan toont een bilateraal subduraal hematoom, dat hij vermoedelijk heeft opgelopen tijdens de val. Bij het laboratoriumonderzoek valt op dat patiënt een hyponatriëmie heeft (zie tabel 1), waarvoor de internist in consult gevraagd wordt. Patiënt is onder behandeling bij de trombosedienst en gebruikt acenocoumarol vanwege een geplaatste biologische kunsthartklep.

Wat is uw waarschijnlijkheidsdiagnose? Kies één van de onderstaande mogelijkheden.

  • 2a Pseudohyponatriëmie.

  • 2b Hyponatriëmie door een bijnierinsufficiëntie.

  • 2c Hyponatriëmie door het syndroom van inadequate secretie van antidiuretisch hormoon (SIADH).

  • 2d Hyponatriëmie door decompensatio cordis.


Literatuur

  1. Androgué HJ, Madias NE. Hyponatremia. N Engl J Med. 2000;342:1581-9. Medline

  2. Eisenman G, Rudin DO, Casby JU. Glass electrode for measuring sodium ion. Science. 1957;126:831-4 Medline. doi:10.1126/science.126.3278.831

  3. Levy GB. Fully automatic sodium and potassium analyzer. Clin Chem. 1972;18:696.

  4. Weisberg LS. Pseudohyponatremia: a reappraisal. Am J Med. 1989;86:315-8. Medline doi:10.1016/0002-9343(89)90302-1

  5. Turchin A, Seifter JL, Seely EW. Clinical problem-solving. Mind the gap. N Engl J Med. 2003;349:1465-9. Medline

  6. Lai MY, Lin CC, Chung SL, et al. Milky plasma, diabetes, and severe hyponatremia. Kidney Int. 2009;75:996 Medline. doi:10.1038/ki.2008.335

  7. Gennari FJ. Current concepts: Serum osmolality, uses and limitations. N Engl J Med. 1984;310:102-5 Medline. doi:10.1056/NEJM198401123100207

  8. Kamel KS, Ethier JH, Richardson RM, et al. Urine electrolytes and osmolalilty; when and how to use them. Am J Nephrol. 1990;10:89-102 Medline. doi:10.1159/000168062

  9. Hyponatriëmie. In: richtlijn ‘Elektrolytstoornissen’. Utrecht: Nederlandse Internisten Vereniging; 2012.

  10. Sterns RH, Riggs JE, Schochet SS Jr. Osmotic demyelination syndrome following correction of hyponatremia. N Engl J Med. 1986;314:1535-42 Medline.

  11. De Jong PE, Koomans HA, Weening JJ. Klinische nefrologie. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg; 2003.

  12. Hoorn EJ, Zietse R. Hyponatremia revisited: translating physiology to practice. Nephron Physiol. 2008;108:46-59. Medline doi:10.1159/000119709

  13. Fenske W, Maier SK, Blechschmidt A, et al. Utility and limitations of the traditional diagnostic approach to hyponatremia; a diagnostic study. Am J Med. 2010;123:652-7 Medline. doi:10.1016/j.amjmed.2010.01.013

  14. Anderson RJ, Chung HM, Kluge R, et al. Hyponatremia; a prospective analysis of its epidemiology and the pathogenetic role of vasopressin. Ann Intern Med. 1985;102:164-8 Medline. doi:10.7326/0003-4819-102-2-164

  15. McGee S, Abernethy WB, Simel DL. The rational clinical examination. Is this patient hypovolemic? JAMA. 1999;281:1022-9 Medline. doi:10.1001/jama.281.11.1022

  16. Chung HM, Kluge R, Schrier RW. Clinical assessment of extracellular fluid volume in hyponatremia. Am J Med. 1987;83:905-8 Medline. doi:10.1016/0002-9343(87)90649-8

  17. Sonnenblick M, Friedlander Y, Rosin AJ. Diuretic-induced severe hyponatremia. Review and analysis of 129 reported patients. Chest. 1993;103:601-6 Medline. doi:10.1378/chest.103.2.601

  18. Soule S. Addison’s disease in Africa; a teaching hospital experience. Clin Endocrinol (Oxf). 1999;50:115-20 Medline. doi:10.1046/j.1365-2265.1999.00625.x

  19. Ellison DH, Berl T. Clinical practice. The syndrome of inappropriate antidiuresis. N Engl J Med. 2007;356:2064-72 Medline.

  20. Schwartz WB, Bennet W, Curelop S, et al. A syndrome of renal sodium loss and hyponatremia probably resulting from inappropriate secretion of antidiuretic hormone. Am J Med. 1957;23:529-42 Medline. doi:10.1016/0002-9343(57)90224-3

  21. Ricós C, Alvarez V, Cava F, et al. Current database on biological variation: pros, cons and progress. Scand J Clin Lab Invest. 1999;59:491-500. doi:10.1080/00365519950185229