HbA1c

Labquiz
12-10-2012
Michel J. Vos, Erna Lenters-Westra en Henk J.G. Bilo

Casus 1

Patiënt A, een 62-jarige vrouw met diabetes mellitus type 2 sinds 3 jaar, heeft recentelijk haar halfjaarlijkse HbA1c-bepaling laten doen. Zij gebruikt insuline ter behandeling van haar diabetes mellitus. De HbA1c-uitslag is 58 mmol/mol (7,5%). De voorgaande uitslag was 51 mmol/mol (6,8%). De nuchtere glucosewaarden die patiënte dagelijks zelf mat, waren niet afwijkend. Overige laboratoriumwaarden staan vermeld in tabel 1.

Zijn de onderstaande beweringen juist of onjuist?

  • 1a: Bij discrepantie tussen HbA1c- en glucosewaarden geeft de HbA1c-waarde in de regel het juiste resultaat.

  • 1b: Een verschil van ten minste 5 mmol/mol (0,5%) ten opzichte van een vorige HbA1c-waarde kan als significant worden beschouwd.

  • 1c: Een aanpassing in de behandeling moet overwogen worden.

Casus 2

Patiënt B, een 43-jarige man, heeft last van moeheid, polydipsie en polyurie. De huisarts besluit ter plekke een glucose- en HbA1c-meting uit te voeren. De HbA1c-waarde is 49 mmol/mol (6,7%) met een niet-nuchtere glucoseconcentratie van 14,6 mmol/l. Overige laboratoriumwaarden staan vermeld in tabel 1.

Zijn de onderstaande beweringen juist of onjuist?

  • 2a: De patiënt heeft op grond van de HbA1c-waarde diabetes mellitus.

  • 2b: Instrumenten voor HbA1c-bepalingen in een praktijk (‘point of care’) zijn even betrouwbaar als laboratoriummethoden.

  • 2c: Bij een verlaagde hemoglobineconcentratie is de HbA1c-uitslag minder betrouwbaar.

 

Literatuur

  1. The American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes - 2012. Diabetes Care. 2012;35:S11-S63 Medline. doi:10.2337/dc12-s011

  2. Little RR, Lenters-Westra E, Rohlfing CL, Slingerland R. Point-of-care assays for hemoglobin A(1c): Is performance adequate? Clin Chem. 2011;57:1333-4 Medline. doi:10.1373/clinchem.2011.165019

  3. Lenters-Westra E, Slingerland RJ. Six of eight hemoglobin A1c point-of-care instruments do not meet the general accepted analytical performance criteria. Clin Chem. 2010;56:44-52 Medline. doi:10.1373/clinchem.2009.130641

  4. Tahara Y, Shima K. The response of GHb to stepwise plasma glucose change over time in diabetic patients. Diabetes Care. 1993;16:1313-4 Medline.

  5. Wautier JL, Schmidt AM. Protein glycation: A firm link to endothelial cell dysfunction. Circ Res. 2004;95:233-8 Medline. doi:10.1161/01.RES.0000137876.28454.64

  6. Stolar M. Glycemic control and complications in type 2 diabetes mellitus. Am J Med. 2010;123:S3-11 Medline. doi:10.1016/j.amjmed.2009.12.004

  7. Stratton IM, Adler AI, Neil HA, et al. Association of glycaemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 diabetes (UKPDS 35): Prospective observational study. BMJ. 2000;321:405-12 Medline. doi:10.1136/bmj.321.7258.405

  8. The effect of intensive treatment of diabetes on the development and progression of long-term complications in insulin-dependent diabetes mellitus. the diabetes control and complications trial research group. N Engl J Med. 1993;329:977-86 Medline. doi:10.1056/NEJM199309303291401

  9. Intensive blood-glucose control with sulphonylureas or insulin compared with conventional treatment and risk of complications in patients with type 2 diabetes (UKPDS 33). UK prospective diabetes study (UKPDS) group. Lancet. 1998;352:837-53 Medline. doi:10.1016/S0140-6736(98)07019-6

  10. Cohen RM, Franco RS, Khera PK, et al. Red cell life span heterogeneity in hematologically normal people is sufficient to alter HbA1c. Blood. 2008;112:4284-91 Medline. doi:10.1182/blood-2008-04-154112

  11. Bry L, Chen PC, Sacks DB. Effects of hemoglobin variants and chemically modified derivatives on assays for glycohemoglobin. Clin Chem. 2001;47:153-63 Medline.

  12. Lenters-Westra E, Weykamp C, Schindhelm RK, Siebelder C, Bilo HJ, Slingerland RJ. One in five laboratories using various hemoglobin A1c methods do not meet the criteria for optimal diabetes care management. Diabetes Technol Ther. 2011;13:429-33 Medline. doi:10.1089/dia.2010.0148

  13. Ford ES, Cowie CC, Li C, Handelsman Y, Bloomgarden ZT. Iron-deficiency anemia, non-iron-deficiency anemia and HbA1c among adults in the US. J Diabetes. 2011;3:67-73 Medline. doi:10.1111/j.1753-0407.2010.00100.x

  14. Tarim O, Kucukerdogan A, Gunay U, Eralp O, Ercan I. Effects of iron deficiency anemia on hemoglobin A1c in type 1 diabetes mellitus. Pediatr Int. 1999;41:357-62 Medline.

  15. Gram-Hansen P, Eriksen J, Mourits-Andersen T, Olesen L. Glycosylated haemoglobin (HbA1c) in iron- and vitamin B12 deficiency. J Intern Med. 1990;227:133-6 Medline. doi:10.1111/j.1365-2796.1990.tb00131.x

  16. Cohen RM, Snieder H, Lindsell CJ, et al. Evidence for independent heritability of the glycation gap (glycosylation gap) fraction of HbA1c in nondiabetic twins. Diabetes Care. 2006;29:1739-43 Medline. doi:10.2337/dc06-0286