Voedingsbodems moderne geneeskunde

30-09-2019
Humaniora, Basisvakken, Publieke gezondheidszorg, Zorgorganisatie

De opkomst van het laboratorium en een nieuwe techniek als elektrocardiografie

In de negentiende eeuw voltrekken zich fundamentele veranderingen binnen de Westerse geneeskunde. Deze infographic visualiseert een aantal van deze verandering als voedingsbodems die uiteindelijk richting geven aan het ontstaan van de moderne geneeskunde aan het begin van de twintigste eeuw. 
Na de 'geboorte van de kliniek' in de vroege negentiende eeuw worden zieken en ziekten systematisch bestudeerd met instrumenten als de stethoscoop en de microscoop. Het optreden van infectieziekten vermindert door verbetering van hygiëne. Het laboratorium ontwikkelt zich geleidelijk tot het middelpunt van de wetenschappelijk geneeskunde. Micro-organismen worden ontmaskerd als ziekteverwekkers. In de vroege 20ste eeuw nestelen technieken als röntgenfotografie en elektrocardiografie zich in de klinische praktijk.


Aan de hand van het werk van Willem Einthoven (1860-1927) stellen Mul en Bolt in het artikel 'Van instrument naar technologische geneeskunde' dat rond 1900 de eerste contouren van de technologische geneeskunde zichtbaar werden. Ook beschrijven zij hoe het toenemende belang van technologische toepassingen in de geneeskunde zichtbaar werd in de zelfrepresentatie van de medische specialismen, die in dezelfde periode beginnen te ontstaan.

Interactieve tijdlijn medische geschiedenis (1800-1900)

Op een interactieve tijdlijn zijn de mijlpalen binnen deze ontwikkelingen uit de 19de eeuw meer uitgebreid beschreven en op jaartal te doorzoeken. Per mijlpaal vindt u gerelateerde NTvG-artikelen over dit onderwerp uit de medische geschiedenis. 


 

 

 

 

 

 

 

 

Bekijk interactieve tijdlijn

 

 

 

 

 




 

 

 

 

 

 

 

 

 




Bronvermelding illustraties

Er is naar gestreefd de rechten van de illustraties die gebruikt zijn in de infographic en de interactieve tijdlijn  te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Als het zo is dat dat niet zou zijn gebeurd voor een voorkomend geval en er wordt gemeend rechten te kunnen doen gelden, gelieve dan contact op te nemen met de uitgever.

Credit figuur 1: Wellcome Collection: Monaural stethoscope; Laennec type. CC BY 
Credit figuur 2: Het Utrechts Archief: Gezicht op voorgevel van het Willem Arntsz Huis (Agnietenstraat). CC BY
Credit figuur 3: Wellcome Collection:  Microscope used by Pasteur during his experiments on spontaneous generation. By Nachet et Fils, Paris. Published: - CC BY
Credit figuur 4: Wellcome Collection:  Von Helmholtz' pendulum. For measuring the speed of the nerve impulse..In Exhibition 1972-3. CC BY
Credit figuur 5: Universiteitsmusem Utrecht: Statief-oogspiegel volgens Donders-Epkens
Credit figuur 6: Wellcome Collection: Lister carbolic steam spray, side view. CC BY
Credit figuur 7: National Museum of American History: A vial of Kochs Tuburculin from 1895 resides at Charité Hospital, Berlin. Courtesy of Terry Sharrer
Credit figuur 8: Commons wikimedia.org:  Een van de eerste commerciële ECG-toestellen, gebouwd in 1911 door de Cambridge Scientific Instrument Company te Londen.