Niet ADHD, maar de anti-sociale gedragsstoornis (‘conduct disorder’; CD) die kinderen met ADHD vaker dan anderen ontwikkelen, brengt een hoger risico met zich mee op alcoholmisbruik. Dat blijkt uit de NEMESIS-2-studie, waarin 3309 Nederlanders werden onderzocht op onder meer ADHD, CD en problemen met alcohol (Drug Alcohol Depend. 2011; epub 25 november).

Net als in eerdere studies bleek ook hier ADHD een verhoogd risico op misbruik of afhankelijkheid van alcohol met zich mee te brengen, met een hazardratio (HR) van 2,29 na correctie voor geslacht. Dit significante verband was vrijwel verdwenen – en in ieder geval niet meer significant – nadat de onderzoekers de anti-sociale gedragsstoornis in het model opnamen.

CD verhoogt het risico op alcoholproblemen ook forser dan ADHD, met een HR van 3,40.

Volgens de auteurs pleiten deze gegevens voor het idee dat de weg van ADHD naar alcoholmisbruik loopt via de gedragsstoornis. Nog een argument, vinden ze, om gedragsproblemen bij kinderen met ADHD zo snel mogelijk aan te pakken, om zo de ontwikkeling van een manifeste gedragsstoornis en latere problemen met alcohol te voorkomen. Dat veel kinderen met ADHD al jong met hulpverlening in aanraking komen, betekent dat er een kans is om er vroeg bij te zijn.

Belangrijke kanttekening van de auteurs is dat misbruik en afhankelijkheid van alcohol vaker voorkomt (19,0% van de NEMESIS-2-deelnemers) dan CD (5,6%), en die weer vaker dan ADHD (2,9%). Een gedragsstoornis die zich heeft ontwikkeld bij ADHD is dus beslist niet de enige verklaring voor het ontstaan van problemen met alcohol.

(Bijdrage: Esther van Osselen.)