Sigarettenfabrikant Philip Morris heeft bewust data gemanipuleerd zodat een onderzoek naar de effecten van toevoegingen aan sigaretten leek aan te tonen dat deze stoffen sigaretten niet extra giftig maken. De waarheid is echter dat additieven sigaretten wél ongezonder maken, zo blijkt uit een heranalyse van het onderzoek verschenen in PLoS Medicine (2011;(12):e1001145).

Sigarettenfabrikanten bereiden zich al jarenlang voor op strengere regelgeving voor hun producten, schrijven Marcia Wertz en collega’s van de universiteit van Californië in het artikel. In dit kader deed Philip Morris eind vorige eeuw onderzoek naar de toxische effecten van additieven. In het zogenoemde ‘Project MIX’ werd de toxiciteit van 333 additieven onderzocht. De conclusie hiervan was dat toevoeging van de stoffen niet leidt tot extra biologische schade.

Met behulp van documenten verkregen via rechtszaken tegen de tabaksindustrie hielden Wertz en medewerkers de studie nog eens tegen het licht. Daaruit bleek dat Philip Morris achteraf het eindpunt van de studie heeft aangepast om voor hen ongunstige uitkomsten te verdoezelen. Toen uit de studie bleek dat bij het roken van sigaretten met additieven meer fijne deeltjes vrijkomen, waarvan bekend is dat deze schadelijk zijn voor de gezondheid, besloot het bedrijf de uitkomsten anders te presenteren. In plaats van de toxiciteit per sigaret te vermelden, werd de toxiciteit per hoeveelheid fijne deeltjes weergegeven, waardoor de door de additieven veroorzaakte stijging van het aantal deeltjes werd verhuld.

De auteurs zien toch nog een lichtpuntje in deze kwalijke zaak. Voor regelgevers zijn de data van Project MIX goed bruikbaar om het gebruik van additieven in de tabaksindustrie te verbieden.

(Bijdrage: Twan van Venrooij.)