Na een totale mesorectale resectie wegens een rectumcarcinoom is lekkage van de anastomotische naad tussen het colon en de rectumstomp een gevreesde complicatie. Lekkage leidt niet zelden tot peritonitis en sepsis en geeft ook een aanzienlijke mortaliteit. Een Zweedse klinische studie (Ann Surg. 2007;246:207-14) toonde al eerder aan dat een deviërend stoma het risico op naadlekkage verkleint. Maar het aanleggen van een stoma en de hersteloperatie die vervolgens moet plaatsvinden, brengen echter ook aanzienlijke morbiditeit en deels mortaliteit met zich mee.

Marcel den Dulk (LUMC) en collega’s verrichten daarom een meta-analyse met de gegevens van 5 Europese trials naar het effect van een deviërend stoma op de incidentie van naadlekkage (Br J Surg. 2009;96:1066-75). Ook analyseerden zij de impact van naadlekkage op lokale tumorrecidieven, metastasen en overleving.

Uiteindelijk analyseerden zij de gegevens van 2480 patiënten die ten tijde van de operatie nog geen metastasen hadden. Van hen kreeg 9,7% een anastomotische naadlekkage. Ongeveer de helft van de patiënten kreeg een stoma. Met stoma was de kans op lekkage 7,8% en zonder was deze 11,6% (p = 0,002).

De postoperatieve mortaliteit bij patiënten met naadlekkage was 5,7%, tegen 1,3% bij degenen zonder lekkage. Na de eerste drie maanden is er vervolgens jarenlang geen verschil in sterfte tussen de groep met en zonder stoma. Ook blijkt naadlekkage geen voorbode te zijn van lokale recidieven of verre metastasen, zoals men wel vreest. Vier jaar na de operatie neemt opnieuw het sterfterisico toe bij patiënten met naadlekkage. De kankerspecifieke sterfte is echter niet verhoogd. Wie na een mesorectale resectie een naadlekkage overleeft, heeft kennelijk ook een zekere kwetsbaarheid voor andere aandoeningen. (Bijdrage: Esther van Osselen.)