Blootstelling aan tabaksrook, voorafgaand aan een harttransplantatie, versnelt de afstoting van het getransplanteerde hart. Het maakt niet uit of de donor, ontvanger of beiden met de rook in aanraking zijn geweest. Dat blijkt uit onderzoek bij ratten van Ashwani Khanna en collega’s van de universiteit van Maryland in de VS. De resultaten zijn gepubliceerd in Circulation (http://dx.doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.108.840223).
De onderzoekers gebruikten voor hun onderzoek ratten die zij blootstelden aan tabaksrook. In een speciale rookkamer ademden de ratten een maand lang, 5 dagen per week, 4 keer op een dag de rook van een sigaret in. Binnen 3 dagen na de laatste sigaret voerden de onderzoekers de harttransplantatie uit, waarna zij lokaal (in het donorhart) en systemisch de mate van ontsteking, afweerreacties en de afstotingstijd bepaalden. De resultaten vergeleken zij met metingen die bij ratten met getransplanteerde harten die niet aan tabaksrook werden blootgesteld. De ratten kregen geen immuunsuppressiva.
Sigarettenrook zorgde voor een versnelde afstoting van het hart. De getransplanteerde harten die niet aan tabaksrook waren blootgesteld, werden gemiddeld 8 dagen na transplantatie afgestoten. Donorharten die waren blootgesteld aan rook, overleefden 5 dagen. De harten van de ontvangers die aan tabaksrook waren blootgesteld werden na 4 dagen afgestoten, harten waarbij donor en ontvanger allebei onderworpen waren aan sigarettenrook na 4 dagen. De verschillen tussen enkele blootstelling (donor óf ontvanger) en dubbele blootstelling (donor én ontvanger) waren niet significant.
Tabaksrook zorgde voor verhoogde systemische ontstekingsreacties, maar ook voor lokale ontsteking in het donorhart. Immuunreacties tegen het donorhart leidden samen met deze ontstekingsreacties tot myocard- en vasculaire schade. De overlevingskans van het getransplanteerde hart daalde hierdoor met 33% tot 57%.
De onderzoekers menen het eerste bewijs te leveren dat blootstelling van donor of ontvanger aan sigarettenrook voor een harttransplantatie het afstotingsproces versnelt. Het is moeilijk te zeggen wat deze conclusie voor patiënten betekent. Degenen die niet roken hebben wellicht meer kans op overleving na harttransplantatie, maar zijn daarnaast toch nog afhankelijk van het (mee)rookgedrag van hun donor. Khanna et al. hopen in de toekomst met medicijnen in te kunnen grijpen in de processen die tot ontsteking en activatie van het immuunsysteem leiden. (Bijdrage: Lucas Mevius.)
