Na traumatisch hersenletsel is inwendig letsel van de buikorganen een van de belangrijkste doodsoorzaken bij mishandelde kinderen. Screening op dergelijk letsel bij mishandelde kinderen is echter geen standaardpraktijk. Dat blijkt uit een retrospectief onderzoek van de medische dossiers van 244 Amerikaanse kinderen die tussen begin 1997 en eind 2005 werden gezien op de SEH van het Academisch ziekenhuis van de Universiteit van Maryland (Pediatrics. 2009;124:1595-1602).

Het aantal gescreende kinderen steeg in de studieperiode van 14% vóór 2001 tot 39% erna. In 2001 adviseerde de American Academy of Pediatrics kinderen met fracturen en verdenking op kindermishandeling te screenen op occult buiktrauma. Dat kan met relatief eenvoudig laboratoriumonderzoek, zoals de bepaling van lever- en pancreasenzymen, en controle op microscopische hematurie of occult bloed bij de ontlasting.

In het universiteitsziekenhuis werden uiteindelijk 51 mishandelde kinderen gescreend op occult abdominaal trauma. Van hen hadden er 21 een positieve screeningstest. In slechts 9 gevallen werd aanvullend beeldvormend onderzoek gedaan. Vijf van deze kinderen bleken inderdaad inwendig letsel te hebben. Zij hadden onder meer bloedingen in lever en/of milt, een bijnierbloeding of een longcontusie. Deze letsels kwamen vooral aan het licht door afwijkingen in lever en pancreasenzymen. Bij de drie kinderen met microscopische hematurie werd geen aanvullend onderzoek verricht, onderzoek van feces op occult bloed werd slechts in twee gevallen verricht.

Vooral kinderen met ernstiger schedelletsels en fracturen werden gescreend op buiktrauma. Ook consultatie van subspecialisten en het Child Protection Team van het ziekenhuis verhoogde de kans op screening significant.

De auteurs, onder wie kinderarts en epidemiologe Wendy Gwirtzman Lane, vinden hun uitkomsten een ondersteuning van de geldende aanbeveling om – waarschijnlijk – mishandelde kinderen te screenen op buiktrauma. Niet alle letsels behoeven behandeling, maar het aantonen ervan kan wel de ernst van de mishandeling duidelijk maken. Dan kunnen ook adequate maatregelen worden genomen om kinderen beter te beschermen. (Bijdrage: Esther van Osselen.)