Print dit artikel
Home
Gepubliceerd op: 01-04-2001 (in print verschenen in week 13 2001)
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2001;145:655-6
In het kort
Resultaten van wetenschappelijk onderzoek maar zeker ook marketing van geneesmiddelen beïnvloeden het voorschrijfgedrag betreffende statinen

S.M. Boekholdt

en

R.J.G. Peters

Het is bekend dat onderzoeksbevindingen vaak laat of niet optimaal worden opgenomen in de klinische praktijk. Het voorschrijven van statinen (3-hydroxy-3-methylglutarylcoënzym-A(HMG-CoA)-reductaseremmers) aan hart- en vaatpatiënten is een makkelijke, bewezen effectieve innovatie die gestimuleerd wordt met agressieve marketing. Het ‘4S-onderzoek’ was het eerste grote gerandomiseerde onderzoek waarin werd aangetoond dat bij hartpatiënten met een hoge ‘low-density’-lipoproteïne(LDL)-cholesterolconcentratie verlaging van de plasmacholesterolconcentratie met simvastatine resulteerde in afname van sterfte en cardiovasculaire complicaties.1

Het hier besproken onderzoek van Jackevicius et al. werd uitgevoerd om te bepalen hoe het voorschrijfgedrag ten aanzien van statinen veranderde na de publicatie van het ‘4S-onderzoek’.2 Van 42.628 patiënten ouder dan 65 jaar die tussen april 1992 en maart 1997 vanwege een myocardinfarct waren opgenomen in een ziekenhuis in Ontario werd bepaald of zij 6 maanden na opname een statine voorgeschreven hadden gekregen. Gedurende de observatieperiode (van 32 maanden vóór tot 28 maanden na publicatie van het ‘4S-onderzoek’) steeg het percentage patiënten dat werd behandeld met statinen, voornamelijk simvastatine en pravastatine. Na publicatie van de 4S-resultaten nam deze stijging in gebruik van simvastatine en pravastatine respectievelijk met een factor 3,7 en 6,6 toe. Het onderzoek biedt een aantal aanwijzingen dat marketing hierbij een belangrijke rol speelde. De toename in statineprescripties was sterker voor specialisten (cardiologen en internisten) dan voor niet-specialisten. Hoewel de 4S-populatie (< 70 jaar, hoge cholesterolwaarde) weinig representatief was voor de onderzochte populatie (> 65 jaar, cholesterolwaarde onbekend, waarschijnlijk gemiddeld) nam het statinegebruik in deze populatie toch flink toe. Dit gold ook voor vrouwen, hoewel in het ‘4S-onderzoek’ voor hen geen significante sterftereductie werd aangetoond. Na de publicatie van het onderzoek, waarin simvastatine gebruikt werd, nam het gebruik van pravastatine ook flink toe, in tegenstelling tot dat van lovastatine, waarvan het patent reeds verlopen was en waarvoor weinig marketing plaatsvond. Deze inconsistenties tussen onderzoeksbevindingen en veranderingen in de klinische praktijk kunnen waarschijnlijk verklaard worden door de belangrijke invloed van marketing. Deze richt zich met name op specialisten, concentreert zich op medicatie die winstgevend is en maakt geen onderscheid naar geslacht of leeftijd van patiënten.

De auteurs concluderen dat het mogelijk is de klinische praktijk te veranderen als het klinisch bewijs sterk is, de interventie makkelijk te implementeren en de marketing agressief. Het onderzoek wijst erop dat artsen bij het invoeren van klinische vernieuwingen, kennis dienen te nemen van de oorspronkelijke gegevens om zich daarover zelf een mening te vormen. Beroepsorganisaties kunnen hierbij een belangrijke rol spelen, bijvoorbeeld door het formuleren van richtlijnen.



Literatuur
  1. Scandinavian Simvastatin Survival Study Group.Randomised trial of cholesterol lowering in 4444 patients with coronary heartdisease: the Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S). Lancet 1994;344:1383-9.

  2. Jackevicius CA, Anderson GM, Leiter L, Tu JV. Use of thestatins in patients after acute myocardial infarction. Does evidence changepractice? Arch Intern Med 2001;161:183-8.

Reactie toevoegen

Er zijn nog geen reacties geplaatst.