Kinderarts Peter van Hasselt is een speurneus. Tijdens zijn opleidingsstage bij het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) had hij binnen 3 maanden 2 patiëntjes met interne bloedingen door gebrek aan vitamine K. Vitamine K is nodig voor de bloedstolling; gebrek eraan leidt tot spontane interne bloedingen, die dodelijk kunnen zijn. Maar zulke bloedingen kwamen officieel niet meer voor sinds in 1990 een landelijke richtlijn voor vitamine K-profylaxe is ingevoerd. Dus dat was vreemd.

Van Hasselt dook de database van het ziekenhuis in en ontdekte dat alleen al het UMCU per jaar 2 kinderen met dit soort bloedingen opnam. Landelijk waren het er nog meer en dat aantal steeg gestaag. In de periode 1993-1994 kreeg nog minder dan één op de 100.000 levend geboren kinderen zo’n bloeding. In 2005 waren dat er al 3: bijna net zoveel als in de periode zonder vitamine K-profylaxe.

Onlangs promoveerde Van Hasselt op zijn onderzoek naar de oorzaak van die toename van bloedingen in verband met vitamine K-gebrek. Hij ontdekte dat de patiëntjes vrijwel altijd een nog niet gediagnosticeerde resorptiestoornis hadden, meestal cholestase. En bijna altijd kregen ze borstvoeding. Dat er nu meer kinderen bloedingen krijgen dan in 1993, komt doordat moeders van kinderen uit deze risicogroep veel vaker borstvoeding zijn gaan geven. Daardoor is aan het licht gekomen dat de voorgeschreven dosis vitamine K te laag is.

Van Hasselt stelt nu voor om die dosis voor alle zuigelingen die borstvoeding krijgen, bijna 6 keer zo hoog te maken: van 25 μg per dag naar 1 mg per week, net als in bijvoorbeeld Denemarken. Daar is het aantal baby’s met bloedingen door een vitamine K-tekort 10 keer zo laag als bij ons. De dosis die kinderen in Nederland bij de geboorte krijgen (1 mg) is wél voldoende om hen in de eerste levensweek tegen bloedingen te beschermen. ‘Flessenkinderen’ krijgen in Nederland genoeg vitamine K binnen, omdat die door de fabrikant is toegevoegd aan de melkpoeder.

De Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde werkt aan een nieuwe richtlijn voor vitamine K-profylaxe. (Bijdrage: Liesbeth Jongkind.)