Aspirine moet niet als standaardmedicatie worden voorgeschreven om hart- en vaatziekten te voorkómen, maar zou als primaire preventie slechts voor geselecteerde patiënten aangewend moeten worden. Dat concluderen Britse onderzoekers in een vernieuwde meta-analyse in Archives of Internal Medicine (2012; epub 9 januari).

Bij patiënten met een bekende cardiovasculaire ziekte wijzen meta-analyses op een gunstig effect van aspirine als middel voor secundaire preventie, maar over de balans tussen nuttige effecten en mogelijke risicovolle bijwerkingen van aspirine blijft discussie bestaan. Ook in deze meest recente meta-analyse was het verhoogde risico op significante bloedingen de voornaamste reden voor de auteurs om het standaard gebruik van aspirine bij mensen zonder bewezen hart- en vaatlijden af te raden: de kans op een bloeding lag 31% hoger bij patiënten die aspirine gebruikten.

De Britten analyseerden van in totaal 102.621 deelnemers aan 9 studies het effect van aspirine op zowel cardiovasculaire ziekte als op non-cardiovasculaire ziekte en sterfte. Zoals verwacht verlaagde het gebruik van aspirine het aantal beroertes, hartinfarcten en andere cardiovasculaire gebeurtenissen met ongeveer 10%, met name door een reductie van het aantal niet-fatale hartinfarcten. De cardiovasculaire sterfte werd echter niet significant beïnvloed, en ook het positieve effect op sterfte door kanker haalde het niveau van significantie niet. Bovendien moesten om 1 cardiovasculaire gebeurtenis te voorkómen 120 patiënten behandeld worden, terwijl het voor het veroorzaken van 1 bloeding al genoeg was om 73 mensen aspirine te geven.

Primaire preventie van infarcten en eventuele andere ziekten zoals kanker met behulp van aspirine moet kortom volgens de auteurs alleen worden geprobeerd in specifieke patiëntengroepen waarbij verwacht kan worden dat de voordelen het bloedingsrisico overtreffen, bijvoorbeeld mensen met een a priori hoger risico op cardiovasculaire ziekten. De studie verwerpt dus het soms geventileerde idee om alle bejaarden dagelijks een aspirientje te geven.

(Bijdrage: Lucas Maillette de Buy Wenniger.)