Obese mensen die onder het bariatrische mes gaan, hebben een lager langetermijnrisico op hartinfarcten, beroertes en cardiovasculaire sterfte dan mensen die zonder operatie proberen af te vallen, onafhankelijk van de mate van gewichtsverlies. Dat schrijven Lars Sjöström van Göteborgs Universitet (Zweden) in JAMA (2012;307:56-65).

Obesitas is een bekende risicofactor voor cardiovasculaire episodes. Afvallen beschermt mogelijk, maar stevig bewijs ontbreekt, volgens de auteurs. Daarom bestudeerden zij ruim 4000 obese deelnemers aan de nog lopende ‘Swedish Obese Subjects’-studie, een niet-gerandomiseerd, gematcht en gecontroleerd prospectief onderzoek. 2010 personen kozen in de periode van september 1987-januari 2001 voor bariatrische chirurgie – 13% maagverkleining, 19% maagband en 68% verticale maagplastiek – en 2037 obesen kozen voor de gebruikelijke afvalzorg.

Na 2, 10, 15 en 20 jaar follow-up waren de patiënten die voor chirurgie hadden gekozen respectievelijk 23, 17, 16 en 18% van hun gewicht verloren. Het gewicht van de controlepatiënten bleef ongeveer gelijk. In 2009 waren 28 geopereerde patiënten en 49 controlepatiënten een cardiovasculaire dood gestorven (aangepaste hazardratio (aHR): 0,47; 95%-BI: 0,29-0,76). In totaal kregen 199 chirurgiepatiënten en 234 controlepatiënten een – fataal of niet-fataal – hartinfarct of beroerte (aHR: 0,67; 95%-BI: 0,54-0,83). De gevonden voordelen waren echter niet gerelateerd aan de BMI bij aanvang en ook vonden de onderzoekers geen relatie tussen het gewichtsverlies en cardiovasculaire incidenten.

Edward Livingston (University of Texas Southwestern Medical Center) vindt het lastig om het klinische belang van de resultaten te interpreteren. In een redactioneel schrijft hij: ‘Hoewel afvallen over het algemeen wenselijk is, is de conditie “overgewicht” zelf niet informatief’ (JAMA. 2012;307:88-9). Wat hem betreft gaan obese patiënten zonder andere gewichtsgerelateerde complicaties niet zomaar onder het mes. Ook vindt hij dat een verhoogd BMI niet als het enige inclusiecriterium voor obesitasbehandelingen mag gelden, omdat de BMI noch het gewicht de ophoping van lichaamsvet weerspiegelen.