Van alle Nederlandse ziekenhuisbedden wordt 3% bezet door slachtoffers van fouten van het ziekenhuis zelf. De jaarlijkse directe medische kosten van dergelijke iatrogene schade belopen ongeveer 355 miljoen euro, vooral door extra opnamedagen.

Dit blijkt uit berekeningen van Liliane Hooghout van het VU medisch centrum in Amsterdam en collega’s, gepubliceerd in BMC Health Services Research (doi:10.1186/1472-6963-9-27). De kosten vormen, zo schrijven zij, ‘een substantieel deel’ van de totale uitgaven voor de volksgezondheid.

De onderzoekers analyseerden de dossiers van 7889 opnames in 21 algemene en academische ziekenhuizen en beoordeelden, volgens standaardmethoden, het aantal ongewenste gebeurtenissen (‘adverse events’) en keken hoeveel daarvan vermijdbaar was – onvoorzien letsel dat leidde tot invaliditeit, langer ziekenhuisverblijf of sterfte en het gevolg was van ingrijpen van de ziekenhuisstaf. Zij noteerden in totaal 663 ongelukken, waarvan er volgens hen 283 te voorkomen waren geweest. Veel verschil tussen algemene en academische ziekenhuizen was er niet.

Een medisch ongeval leidde gemiddeld tot 9 dagen extra in het ziekenhuis en kostte 4555 euro. Extrapolerend naar alle ziekenhuizen in Nederland kwamen de onderzoekers tot 31.000 opnames door fouten, 321.000 ligdagen en 355 miljoen euro aan kosten, waarvan 161 miljoen door te vermijden fouten. Dat is een onderschatting, waarschuwen zij, omdat niet-invasieve ingrepen overal slecht worden bijgehouden. Ook ‘extramurale’ kosten zoals inkomensverlies, psychische schade en overlijden van de patiënt werden niet in de berekening betrokken.