Uitgebreid zoeken
Opinie › Commentaar › Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:A4474
Gepubliceerd op: 19-01-2012
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:A4474
Commentaar
Revised practice guideline on mild traumatic head/brain injury: mainly for secondary care

Wim Opstelten

en

A.N. (Lex) Goudswaard

Recommendations for referral of patients with mild traumatic head or brain injury to hospital-based emergency departments aim to minimize the risk of missing severe intracerebral injuries. As these recommendations were derived from secondary care data, application of the recommendations in general practice is likely to reduce the positive predictive value for severe intracerebral injury and may, therefore, result in more unnecessary referrals. Instead, in primary care an advice to wake up the patient several times during the first 24 hours after trauma may help to notice in time the development of severe intracranial pathology.

Conflict of interest: none declared. Financial support: none declared.

Gerelateerd artikel:
Herziene richtlijn ‘Opvang van patiënten met licht traumatisch hoofd-hersenletsel’
Lees volledig artikel
Reactie toevoegen

Reacties

Licht traumatisch hoofd/hersenletsel en huisarts

Reactie ingediend op di, 07/02/2012 - 13:17.
Reactie op artikel van W Opstelten, AN Goudswaard, 2012;156:A4474
 
Met veel belangstelling hebben wij het artikel gelezen van collegae Opstelten en Goudswaard (1). Zij geven aan dat zij als huisarts jaarlijks ongeveer 10 patiënten met licht traumatisch hoofd/ hersenletsel (LTH) zien en zetten vraagtekens bij de adviezen in de eerste lijn over verwijzing naar de SEH en het afschaffen van het wekadvies voor patiënten van 6 jaar en ouder. De meeste patiënten met een traumatisch hoofd/hersenletsel hebben een LTH. Vele van hen zoeken geen medische hulp of worden gezien en behandeld door huisartsen. De meeste LTH verlopen ongecompliceerd en vereisen dan ook geen complexe zorg of opname. Toch bestaan ook in deze groep risico’s, doordat een klein deel van de patiënten (1-3%) een posttraumatische intracraniële complicatie ontwikkeld, die soms zelfs neurochirurgische interventie vereist. Het domein van de herziene LTH richtlijn omvat conform de definitie van licht traumatisch hoofdletsel alle patiënten met iedere vorm van letsel aan het hoofd, uitgezonderd oppervlakkig letsel in het aangezicht. De richtlijn geeft duidelijkheid omtrent de vraag wanneer een patiënt voor beoordeling en zonodig aanvullende diagnostiek dient te worden doorverwezen naar het ziekenhuis, en daarmee is de richtlijn relevant voor de eerste lijn.
Daarnaast maken collegae Opstelten en Goudzwaard bezwaar tegen het feit dat zij onvoldoende bij de totstand koming van de richtlijn zijn betrokken , en dat volgens hen ten onrechte, de medewerking van het Nederlands Huisartsen Genootschap staat vermeld. Wij kunnen ons niet vinden in dit bezwaar.
Bij de start van de CBO werkgroep LTH in 2007 heeft de Nederlandse Vereniging voor Neurologie vanzelfsprekend en expliciet ook het Nederlands Huisartsen Genootschap uitgenodigd om deel te nemen aan de werkgroep, maar tot onze spijt toonden zij hiervoor  geen interesse. In 2010 is alsnog een concept-versie van de richtlijn aangeboden, voorafgaand aan het definitief vaststellen van de richtlijn en het commentaar van het Genootschap is in de uiteindelijke versie nadrukkelijk verwerkt.
 
G.Hageman, neuroloog, Enschede, namens de werkgroep LTH (voorzitter)
Literatuur:
  1. W Opstelten, AN Goudswaard. Herziene richtlijn licht traumatisch hoofd-hersenletsel: vooral voor de tweede lijn.
Ned Tijdschr Geneeskd 2012; 156: A4474

Licht traumatisch hoofd/hersenletsel en HA (antwoord auteurs)

Reactie ingediend op ma, 13/02/2012 - 10:48.
Wij danken collega Hageman voor zijn reactie op ons commentaar op de herziene ‘Richtlijn opvang van patiënten met een licht traumatisch hoofd-hersenletsel’.(1)
De duidelijkheid van de richtlijn wordt door ons geenszins betwist. Wel stellen wij vraagtekens bij de indicaties voor verwijzing die ons erg defensief lijken. Zoals collega Frederikse in zijn reactie op de richtlijn met een helder voorbeeld illustreerde (zie website van dit tijdschrift), zal nauwgezette naleving van deze richtlijn resulteren in een zeer groot aantal verwijzingen voor CT-onderzoek. Dat is wellicht kosteneffectief ten opzichte van toepassing van andere internationale (in de tweede lijn ontwikkelde en gevalideerde) predictieregels of extreme alternatieven (een CT-scan bij iedereen of bij geen van alle patiënten).(2) Wij zouden echter een vergelijking willen zien met het door huisartsen in Nederland toegepaste beleid, waarvan het wekadvies een essentieel onderdeel is.
Dat het Nederlands Huisartsen Genootschap in 2007 is uitgenodigd om aan deze richtlijn mee te werken, kunnen wij niet verifiëren. Het staat echter een kritische beoordeling van de richtlijn niet in de weg.
Onze discussie toont overigens aan dat richtlijnen voor de eerste en voor de tweede lijn in onderlinge samenhang moeten worden ontwikkeld en dat daarbij een goede samenwerking tussen de verschillende beroepsverenigingen onontbeerlijk is.
 
Dr. W. Opstelten
Dr. A. N. Goudswaard
 
  1. Opstelten W, Goudswaard AN. Herziene richtlijn licht traumatisch hoofd-hersenletsel: vooral voor de tweede lijn. Ned Tijdschr Geneeskd 2012;156:A4195.
  2. Smits M, Dippel DW, Nederkoorn PJ, et al. Minor head injury: CT-based strategies for management – a cost-effectiveness analysis. Radiology 2010;254:532-40.