‘Gezondheid 2.0 (vaak Health 2.0 genoemd) is een nieuwe maatschappelijke ontwikkeling waarbij de burger/patiënt participeert in communities die hem of haar ondersteunen in activiteiten om gezond te blijven, gezond te worden of te leren omgaan met een aandoening of beperking.’

Zo definieert de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) het begrip Gezondheid 2.0 in een op 23 februari 2010 verschenen advies (www.rvz.net). Het advies aan de minister bespreekt de mogelijkheden om via internet en nieuwe media patiënten beter bij de zorg te betrekken. Vrijwel iedereen heeft immers toegang tot internet en een derde van alle spreekuurbezoekers zou eerst op internet kijken voordat ze naar de huisarts gaan. Dit eenrichtingsverkeer noemt men Gezondheid 1.0. Met sociale netwerken zoals Facebook, Hyves en LinkedIn is internet allang geen eenrichtingsverkeer meer. Volgens de RVZ is de patiënt niet meer passief en kan hij door internet makkelijker contact zoeken met lotgenoten en zijn eigen ziekte beter zelf controleren of wellicht zelfs voorkomen. Die interactiviteit noemt men Gezondheid 2.0. ‘Bij web 2.0 speelt de ‘wijsheid van de massa’ (wisdom of crowds) een grote rol. Hoe meer mensen in een sociaal netwerk participeren, des te meer waarde zij creëren’, zo stelt de raad. Daardoor zou de arts-patiëntrelatie verbeteren en de kwaliteit en effectiviteit van zorg toenemen. Door meer zelfwerkzaamheid van de patiënt neemt de druk op professionals af en kan het verwachte tekort aan arbeidskrachten in de zorg deels bestreden worden.

Juist omdat de zorgvraag zou kunnen afnemen, is er volgens de raad een rol voor de overheid. Die zou Gezondheid 2.0 moeten stimuleren. De raad ziet belemmeringen door starre organisatie- en financieringsstructuren, door onwilligheid en gebrek aan zorginnovatie bij zorgaanbieders. Ook privacyproblemen, toename van onbetrouwbare informatie kunnen toepassing van Gezondheid 2.0 bedreigen. Denk daarbij aan de HPV-desinformatie over kanker, verlamming en andere vermeende bijwerkingen op Facebook en Hyves.

Volgens de raad moeten zorgaanbieders naast 1.0-toepassingen als websites met informatie over zorg en behandeling ook nadenken over hoe ze sociale media kunnen inzetten om contact met patiënten te intensiveren. Patiënten – niet alleen de voorlopers – zouden ook actiever moeten zijn door lifestyle-management- en preventieprogramma’s te volgen en administratieve handelingen voor een consult uit te voeren zoals invullen van vragenlijsten.

Discussie over het rapport is mogelijk via een speciale website (http://rvz-health20.ning.com/. Op LinkedIn is er al wat langer een discussiegroep over Gezondheid 2.0. (Bijdrage: Joost Zaat.)