Onderzoeken uitgevoerd door de farmaceutische industrie komen gemakkelijker in de grote bladen en worden vaker geciteerd dan onafhankelijk onderzoek – ook al zijn ze even groot en even goed opgezet. Dit schrijven Tom Jefferson en onderzoekers van de Italiaanse cochrane-vaccingroep in het BMJ (doi:10.1136/bmj.b354) na een uitgebreide analyse van 259 artikelen over het nut van influenzavaccinatie. Er verschijnen zoveel wetenschappelijke artikelen, schrijven zij, dat het fysiek onmogelijk is alles op een vakgebied bij te houden. Onderzoekers kijken daardoor steeds meer naar de samenvatting en de conclusies, maar eerder onderzoek had al eens laten zien dat die de lading van de data niet altijd dekten.

Ook Jefferson en zijn collega's vinden die discrepantie. Zij voegen eraan toe dat de best uitgevoerde studies ook de zuiverste samenvattingen en conclusies geven – en hoe onheuser de samenvatting, hoe slechter de studie en hoe vaker de conclusie ten voordele van de vaccins uitviel. ‘De meeste studies (70%) waren van slechte kwaliteit met overoptimistische conclusies – dat wil zeggen, niet gesteund door de gepresenteerde data,’ aldus de auteurs. Zij bevestigen daarnaast het al eerder opgemerkte verschijnsel dat door de industrie betaald onderzoek vaker positief uitvalt dan onafhankelijk onderzoek.

De onderzoekers opperen als verklaring dat de industrie een agressiever publicatiebeleid voert en er op verschillende manieren voor zorgt dat hun studies vaker worden geciteerd. Zij vinden dat redacties openheid van zaken moeten geven over al hun bronnen van inkomsten.