Overgewicht van aanstaande moeders zorgt in Amsterdam voor meer extreme vroeggeboorten (< 32 weken zwangerschapsduur) dan roken: het zou een rol spelen bij 19,7% van deze ernstige vroeggeboorten in Amsterdam. Roken zou bij 11% een rol spelen. Behalve premature geboorte is ook macrosomie in een aanzienlijk aantal gevallen toe te schrijven aan maternaal overgewicht. Overgewicht beschermt juist tegen een te laag geboortegewicht.

Dat blijkt uit de Amsterdamse ABCD-studie, een prospectieve, multi-etnische cohortstudie onder zwangeren die zich tussen januari 2003 en maart 2004 in de hoofdstad meldden voor hun eerste zwangerschapscontrole (BJOG. 2011; epub 13 december). In totaal includeerden Djelantik (AMC) et al. 7871 respondenten met een eenlingzwangerschap die langer dan 24 weken duurde.

De prevalentie van overgewicht (17,3% in het gehele cohort) en obesitas (6,3%) was hoger onder vrouwen van Marokkaanse, Turkse en Afrikaanse afkomst. Zij rookten echter minder vaak, met uitzondering van Turkse vrouwen. Door deze hogere prevalentie van overgewicht zijn ook de aan overgewicht toeschrijfbare fracties in de populatie (‘population attributable fraction; PAF) in deze groepen hoger: zo is ongeveer een derde van de extreme vroeggeboorten onder vrouwen van Afrikaanse en Marokkaanse afkomst beïnvloed door overgewicht. De invloed van roken is veel kleiner (PAF van 8,0% onder Afrikaanse en 3,3% onder Marokkaanse vrouwen). Bij Nederlandse vrouwen gaan deze risico’s veel meer gelijk op (PAF van 15,4% voor extreme vroeggeboorte door overgewicht en 12,6% door roken). Alleen al in Amsterdam leidt overgewicht volgens de onderzoekers tot ten minste 126 te zware, 35 premature en 20 extreem premature borelingen per jaar.

(Bijdrage: Esther van Osselen.)