Een veiliger chirurgisch traject: controleren in de operatiekamer is niet genoeg

- Surgical adverse events remain a considerable problem: over 50 of in-hospital adverse events are related to a surgical procedure. The WHO, in its ‘Safe surgery saves lives’ campaign, propose what is essentially an expanded time-out procedure, including a debriefing. In recent years, this type of procedure has been widely advocated and implemented. While it is valuable, it has one major drawback: it is limited to the operating room. We recently observed 170 patients undergoing surgery. Over 50 of the incidents observed occurred outside the operating room, before and/or after surgery. Many near misses can be intercepted before entering the operating room. We therefore developed and validated a multidisciplinary checklist that covers the entire surgical patient pathway, instead of just the operative phase. The implementation of the so-called ‘Surgical patient safety system’ (SURPASS) checklist is currently underway. The effectiveness of the checklist in reducing adverse events and improving patient safety is being studied.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:2491-4

Uit nationale en internationale literatuur blijkt dat een aanzienlijk deel van de vermijdbare schade in ziekenhuizen voor rekening van de snijdende specialismen komt. Meer dan de helft van de ongewenste gebeurtenissen (‘adverse events’) is gerelateerd aan een operatie1 (www.nivel.nl/pdf/onbedoelde-schade-in-nederlandse-ziekenhuizen-2007.pdf).

In 2007 heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in 23 Nederlandse ziekenhuizen onderzoek verricht naar het preoperatieve traject (www.igz.nl/15451/475693/ 2007-02_Rapport_Preoperatie1.pdf). De bevindingen waren zorgwekkend: nauwelijks gestandaardiseerde informatievoorziening en zeer diverse en onvolledige dossiervoering. Ook lieten de overdracht van informatie en de samenwerking tussen verschillende disciplines veel te wensen over. Gezien deze bevindingen werden ook de per- en postoperatieve trajecten onderzocht. De IGZ heeft inmiddels het rapport over het peroperatieve traject uitgebracht, getiteld ‘Standaardisatie onmisbaar voor risicovermindering in operatief proces’ (www.igz.nl/15451/1166039/Standaardisatie_onmisbaar_v1.pdf). Ook dat traject blijkt voor verbetering vatbaar: er is geen structuur voor en er is onvoldoende afstemming in de communicatie op de operatiekamer en de infectiepreventie kan beter. Het…