Is korter dialyseren met een nieuwe techniek beter dan de gangbare behandeling? Canadese nefrologen uit Toronto meldden in december 2008 dat zij gaan deelnemen in de Nederlandse ‘Contraststudie’, ofwel de ‘Convective transport study’. Daarbij wordt hemodiafiltratie (HDF) vergeleken met conventionele hemodialyse bij de behandeling van chronisch nierfalen. Wat is het verschil?

Het principe van de hemodialyse is geïntroduceerd door prof. dr. Willem Johan Kolff in Kampen in de Tweede Wereldoorlog. De behandeling berust op de passieve uitwisseling (diffusie) van kleine moleculen via een semipermeabel membraan. Inmiddels heeft men de procedure verbeterd en de diffusiesnelheid opgevoerd (‘low-flux’). Bij HDF wordt bloed met hoge stroomsnelheid (‘high-flux’) door een hoog permeabel membraan geperst, waarbij grote bestanddelen (erytrocyten, leukocyten en eiwitten) in het bloed achterblijven, maar het water met opgeloste kleine en middelgrote moleculen (ultrafiltraat) verdwijnt. Het water wordt continu – ‘online’ – aangevuld door grote hoeveelheden dialysevloeistof, tot wel 25 liter per sessie.

Met het verwijderen van de middelgrote moleculen verwachten onderzoekers het veelvuldig optreden van cardiovasculaire complicaties en infecties bij nierpatiënten terug te kunnen dringen. Daardoor is mogelijk ook minder medicatie nodig.

Uiteindelijk verwacht men dat met HDF korter en effectiever dialyseerd kan worden. Echter, dat is nog maar de vraag. Hemofiltratie stelt hoge eisen aan de kwaliteit van de dialysevloeistof en vraagt extra aandacht van de verpleegkundigen. De investeringen zijn hoger.

Eerder werd in een vergelijkende Europese studie, de ‘Dialysis outcomes and practice patterns study’, gesuggereerd dat met verbeterde apparatuur HDF binnen 3 jaar kan leiden tot een sterftereductie van 35%. Maar dit was geen prospectieve gerandomiseerde studie. De kritiek is dan ook dat het behandelvoordeel wellicht het gevolg is van patiëntenselectie. Met spanning wordt daarom uitgekeken naar de resultaten van de ‘Constraststudie’, die naar verwachting in 2010 beschikbaar komen. Dan zal moeten blijken of de kortdurende HDF superieur is aan de conventionele low-fluxdialyse. (Bijdrage: Jan Taco te Gussinklo.)