Een op de drie Chinese mannen zal over 20 jaar overlijden aan de gevolgen van roken. Tabak eist nu al ongeveer een miljoen doden per jaar in China en dat aantal zal de komende decennia flink stijgen, doordat veel Chinese jongeren de laatste tien jaar zijn begonnen met roken.

China maakt veel te weinig gebruik van een van de beste manieren om tabaksgebruik snel te ontmoedigen, namelijk verhoging van accijnzen. Dit schrijven Richard Peto en Zheng-Ming Chen van de Universiteit van Oxford in het tijdschrift CVD Prevention and Control (doi:10.1016/j.cvdpc.2008.12.001). Peto behoorde, met Richard Doll en Austin Hill, tot de onderzoekers die in de jaren vijftig het verband tussen roken en voortijdige sterfte bewezen.

In China wordt relatief veel gerookt: terwijl 20% van de wereldbevolking in China woont, consumeert het land 30% van alle sigaretten. De sigarettenproductie is geheel in handen van de staat, al proberen buitenlandse fabrikanten de markt binnen te dringen.

De epidemie in China volgt vrij nauwkeurig die van de VS, met 40 jaar vertraging. In de VS steeg de tabaksconsumptie van gemiddeld 1 sigaret per dag per inwoner in 1910 tot 10 in 1950, in China van 1 in 1952 tot 10 in 1992. Maar anders dan in de VS is de consumptie in China, vooral na 1999, verder toegenomen. Inmiddels roken 2 van de 3 Chinese mannen, en aangezien de helft van de rokers aan de gevolgen van tabaksgebruik zal overlijden, is tabak op termijn verantwoordelijk voor 1 op de 3 sterfgevallen onder mannen, aldus Peto en Chen. Jonge Chinese vrouwen roken, anders dan westerse, amper.

Peto en Chen zijn de drijvende krachten achter een aantal grootscheepse epidemiologische studies in China, onder meer bedoeld om de gevolgen van de rookepidemie nauwkeurig in kaart te brengen. Niet alleen overlijden in China naar verhouding veel meer rokers aan longemfyseem dan aan longkanker, ook variëren de doodsoorzaken er sterk van stad tot stad en van streek tot streek. De achtergronden daarvan zijn nog onduidelijk.