Gepubliceerd op: 20-01-2012
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:A3675
Klinische les
  • Student
Een wolf in schaapskleren

Frederikus A. Klok

,

Jelmer E. Vahl

,

Menno V. Huisman

en

Paul R.M. van Dijkman

This supplementary information is presented as submitted by the corresponding author. It has not been copy-edited by NTvG.

Two male patients aged 57 and 73 were referred to the cardiologist because of a 4-week history of progressive dyspnea. In one patient, the general practitioner had earlier adopted an expectative policy because of a clean chest X-ray. At presentation, the patient was diagnosed with and treated for acute coronary syndrome because of minor ECG abnormalities. Nonetheless, CT-scanning was performed to rule out acute pulmonary embolism (PE), showing a large saddle embolus and right ventricular overload. Despite adequate treatment, the patient suffered an electric asystole and died. The other patient was subjected to ECG, CT-coronary-calcium score, bicycle ergometry, MRI-adenosine, echocardiography and lung function tests over a period of 5 weeks before PE was diagnosed. Both patients had evidence of acute and chronic pulmonary emboli, possibly caused by the diagnostic delay. We discuss the most incident symptoms, risk factors and results from routine diagnostic tests associated with PE and argue that PE at least should be considered whenever a patient presents with acute or worsening breathlessness, chest pain, circulatory collapse or coughing, particularly in the presence of known thrombotic risk factors or when there is no clear alternative.

Reactie toevoegen

Reacties

Acute longembolie, gemiste diagnose

Hierbij wil ik reageren op bovengenoemd artikel.Mijn reactie betreft diagnostiek en behandeling besproken patiënt B. Deze man van 57-jaar met blanco VG had klachten van toenemende kortademigheid sedert 4 weken. Hij werd in de nacht aan SEH gepresenteerd vanwege tweemaal collaps gedurende de voorgaande avond. Verder in de  anamnese waren er geen andere bijzonderheden; bij LO grauwe indruk,verder g.b. en met name geen circulatoire instabiliteit. Op ECG sinusritme 100/min met S1Q3T3-patroon en vermeld wordt dat dit karakteristiek is voor longembolieën. M.i.  is dit patroon echter karakteristiek voor longembolieën gecompliceerd door acuut cor pulmonale. Verder bleek een sterk verhoogde troponineconcentratie. Werkdiagnose o.a. ook acute longembolie.K ort tevoren was er sprake geweest van collaps,op ECG aanwijzingen voor acuut cor pulmonale en bij bloedonderzoek verhoogde troponine wijzend op myocardbeschadiging.Dit alles wees op een voor patiënt zeer bedreigende situatie. M.i. was elk van deze bevindingen een indicatie voor zeer snelle CT-angio om diagnose al of niet te bevestigen. Nu werd gestart met behandeling in de vorm van LMWH in therapeutische doseringen,op CT-scan verricht later op de ochtend werd een zeer uitgebreide ruiterembolie aangetoond en beeld van overbelasting van de rechter ventrikel. Dit alles tesamen is een zeer ernstige situatie ondanks de aanwezigheid van stabiele circulatoire en respiratoire conditie. De artsen hadden op dat moment kunnen kiezen voor behandeling met trombolyse aangezien er bij deze patiënt geen contra-indicatie was.
De behandeling met trombolyse in deze situatie wordt ook voorgesteld in de ACCP-guidelines 2008. Nu werd tot een soort therapie-escalatie besloten van LMWH naar ongefractioneerde heparine maar m.i. heeft deze laatste behandeling geen voordelen t.o.v. de eerste. Beide veranderen niets aan de situatie i.t.t  trombolyse. Nu werd behandeling voortgezet met heparine en observatie op IC, dit laatste waarschijnlijk om bij hemodynamische of respiratoire instabiliteit alsnog te behandelen met trombolyse. Het lijkt mij echter dat wanneer deze complicatie alsnog optreedt bij een dergelijke patiënt de uitgangssituatie bij start behandeling trombolyse aanzienlijk slechter is geworden met sterk toegenomen kans op mortaliteit. Dit bleek ook wel uit het verdere beloop van deze ziektegeschiedenis waarbij uiteindelijk toch nog trombolyse moest worden toegediend.
Mijn reactie kort samengevat: duidelijke criteria voor snelle CT-angio thorax vlgs longembolieprotocol bij de gestelde werkdiagnose van acute longembolie,hierdoor snellere definitieve diagnose LE met uitgebreidheid en complicaties en gezien de bevindingen behandeling middels trombolyse ondanks hemodynamische stabiliteit bij opname.
 
Michael Heijsteeg, longarts, Maasstadziekenhuis