Gepubliceerd op: 08-10-2009 (in print verschenen in week 43 2009)
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:B485
Stand van zaken
  • Open

Michiel Duyvendak

en

Gerrit J. Veldhuis

  • Vitamine B12-deficiëntie komt bij 5-10% van de Nederlandse bevolking voor.

  • De vitamine B12-spiegel dient bepaald te worden bij patiënten met hematologische of neurologische problemen, zoals megaloblastaire anemie of neuropathie, en bij patiënten met risicofactoren voor een deficiëntie van dit vitamine, zoals een atrofische gastritis of een tekort aan ‘intrinsic factor’.

  • Doel van dit artikel was om de literatuurgegevens over de effectiviteit van orale versus parenterale suppletie van vitamine B12 uiteen te zetten.

  • Uit 2 gerandomiseerde, gecontroleerde trials blijkt dat orale suppletie met 1000-2000 µg vitamine B12 dd even effectief is in het verhogen van de spiegel als een standaard parenteraal doseerschema. Bovendien zijn de effecten op klinische eindpunten vergelijkbaar.

  • Er zijn verschillende studies naar de dosis-effectrelatie uitgevoerd. Daaruit blijkt dat de minimale effectieve orale dosering 647-1032 µg/dag is.

  • Het wordt aanbevolen om patiënten met een deficiëntie 1000 µg vitamine B12 dd per os voor te schrijven, behalve bij slikproblemen, moeite met therapietrouw of bij ernstige klinische symptomen. Dan is parenterale toediening aangewezen.

Reactie toevoegen

Reacties

Oraal vitamine B12

Als apotheek/apothekers lig(gen) we helaas vaak onder vuur de laatste tijd. Zelf vitamine B12-capsules bereiden die vergoed worden, is een mooie gelegenheid om te laten zien wat je kan als apotheek naast alle andere facetten van het beroep. Indien u uw buurmanapotheker meldt dat er capsules bereid kunnen worden middels Hydroxocobalamine HCl (dit wordt vergoed), dan is er een drie-eenheid gesmeed van een blijde apotheker, blijde arts en vooral een blijde patiënt.

A.J. Hoekstra, apotheker, Nieuw-Vennepse Apotheken

Oraal Vitamine B12

In onze huisartsenpraktijk komen tientallen mensen enkele keren per jaar voor een intramusculaire injectie hydrocobalamine. Na lezing van uw artikel dacht ik: dat kan anders! Na overleg met de plaatselijke apotheker blijken de orale tabletten vitamine B12 niet vergoed te worden door de zorgverzekeraars in tegenstelling tot de intramusculaire injecties. De te betalen bijdrage van gebruikers zou ongeveer 19 euro per maand zijn. Helaas stond hierover niets in uw artikel. Mijn eerste poging tot een switch bij een patient stuitte direct op dit financiële probleem.

M.C. Corsten, huisarts

Vergoeding orale vitamine b12

In ons artikel maken we wel melding over het feit dat oraal vitamine B12 niet wordt vergoed; daarnaast is er ook een indicatie van de kosten gegeven. We delen overigens met u de verontwaardiging over deze situatie. Michiel Duyvendak en Gerrit Jan Veldhuis

Vitamine B12-suppletie liever oraal dan parenteraal

Wordt het niet eens tijd dat de vergoeding van vitaminepreparaten wordt herzien? De vergoeding van vitaminepreparaten is al jaren ongewijzigd terwijl de kennis over vitaminepreparaten toeneemt. Zo zijn de laatste jaren steeds meer gegevens beschikbaar gekomen over het nut van vitamines in de behandeling van ziekten, de bestrijding van bijwerkingen van medicatie en zelfs in de preventie van chronische ziekten. Mijns inziens zouden zowel parenterale als orale vitaminepreparaten die worden voorgeschreven door arts of diëtist voor vergoeding in aanmerking moeten komen.

Manon Verheul-Koot, diëtist en auteur van het e-book Alles over Vitamine B12 (www.voedingonline.nl)

Vitamine B12-deficiëntie

De auteurs van dit artikel gaan bij de bespreking van de risicofactoren van vitamine B12-deficiëntie geheel voorbij aan het feit dat dit vitamine specifiek in het ileum wordt opgenomen (Up-to date: The IF-Cbl complex binds to a specific ileal receptor, cubilin, from which it is absorbed in an energy requiring process that is still incompletely understood). Patiënten met ileumziekten, dan wel resecties van het ileum hebben daardoor vaak een gestoorde B12 opname en een hoog risico op deficiënties (zie onder andere recent artikel in: Inflamm Bowel Dis. 2008;14:217-23). Patiënten met de ziekte van Crohn (ileitis terminalis..!) hebben een grote kans op het ontwikkelen van een vitamine B12 tekort, omdat hun ileum door de ziekte niet goed functioneert en/of omdat ze een ileum (ileocoecaall) resectie hebben ondergaan. De vraag is of deze patiënten uitkomen met oraal toegediend vitamine B12 als het ileum deze vitamine B12 nauwelijks kan opnemen of de receptoren grotendeels door een resectie zijn verdwenen. In de klinische praktijk wordt aan deze patiënten op dit moment daarom vooral intramusculair vitamine B12 toegediend indien er sprake is van een (dreigend) tekort aan dit vitamine.
Ik zou graag zien dat de auteurs op dit aspect van vitamine B12-deficiëntie alsnog commentaar leveren.

F.M.Nagengast, MDL-arts UMCN St Radboud

Opname vitamine B12 in het ileum

Collega Nagengast benadrukt de rol van het actieve (energieconsumerende) opnameproces, terwijl geconcludeerd mag worden dat er ook sprake is van een passief proces door diffussie. Deze passieve opname van vitamine B12 treedt op in de gehele darm. De passieve opname wordt geschat op 1%, waardoor bij een dosering van 1000 mcg voldoende opgenomen wordt voor suppletie. Het feit dat patiënten met een pernicieuze anemie (die dus geen IF hebben) baat hebben bij orale behandeling bewijst dat het IF en het terminale ileum kennelijk niet nodig zijn voor opname van vitamine B12. In de studie van Kusminski is ook 1 patiënt geïncludeerd die een ileumresectie heeft ondergaan. De vitamine B12-spiegels van deze patiënt stijgen significant, waarbij ook de MMA-spiegels significant dalen. Deze spiegel-stijging resp. -daling waren tevens klinisch relevant. De bereikte spiegels lagen binnen het therapeutisch venster.

M. Duyvendak, Ziekenhuisapotheker, Antonius Ziekenhuis Sneek