Sterftecijfers zijn een slechte maat voor de kwaliteit van ziekenhuiszorg. Dat stellen

Richard Lilford (University of Birmingham) en Peter Pronovost (Johns Hopkins University School of Medicine) in British Medical Journal (doi:10.1136/bmj.c2016).

Het gestandaardiseerde ziekenhuissterftecijfer (hospital standardised mortality ratio, HSMR) is een maat voor de kwaliteit van ziekenhuiszorg op basis van de werkelijke en de verwachte ziekenhuissterfte. De validiteit van de HSMR ligt onder vuur omdat deze geen rekening houdt met verschillende typen patiënten of met meetverschillen tussen ziekenhuizen.

Volgens Lilford en Pronovost is de HSMR een slechte maat voor kwaliteit van ziekenhuiszorg en moet deze niet gebruikt worden. Zij menen dat welwillende besluitvormers, die graag geloven dat sterfte een afspiegeling is van kwaliteit, het gebruik van HSMR’s in leven houden. De auteurs zijn voorstanders van de observatie van ziekte-uitkomsten die werkelijk een afspiegeling zijn van ziekenhuiszorgkwaliteit, zoals het aantal bacteriëmieën. Maar bovenal pleiten zij voor het gebruik van medische dossiers. ‘Het onderzoeken van dossiers om te kijken of de juiste behandeling is gegeven en fouten zijn voorkomen is veel informatiever dan de ‘rotte appels’ eruit te pikken met de botte methode van HSMR.’

Nick Black van de London School of Hygiene and Tropical Medicine onderschrijft in een begeleidend commentaar het verhaal van Lilford en Pronovost (BMJ. doi:10.1136/bmj.c2066). Ook volgens hem is de HSMR niet betrouwbaar en niet valide. Hij voegt eraan toe dat sterfte in het ziekenhuis vaak een verwachte en geaccepteerde uitkomst is en dat patiënten soms juist worden opgenomen voor zorg rond het levenseinde. HSMR’s houden hier geen rekening mee en zijn dus een onstabiele maat.

Volgens Black zijn andere meer gespecialiseerde databronnen, die behalve sterfte rekening houden met andere ziekte-uitkomsten, beter geschikt als maat voor de kwaliteit van ziekenhuiszorg. ‘Een verschuiving van aanpak zou de geloofwaardigheid en steun van artsen verbeteren en een breder, meer valide verslag geven van hoe goed een ziekenhuis presteert’, aldus Black. Hij besluit: ‘Dit moet samengaan met het verlaten van HSMR’s. Die zijn niet geschikt.’