Uitgebreid zoeken
Nieuws › Nieuws › Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:C687
Gepubliceerd op: 29-09-2010 (in print verschenen in week 39 2010)
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:C687
Nieuws
  • Open
Spookschrijvers verkopen hormoontherapie

Esther van Osselen

De Amerikaanse claimcultuur biedt een bijzonder inkijkje in de marketing van postmenopauzale hormoontherapie door het farmaceutische bedrijf Wyeth. Door een groepsaanklacht van 14.000 vrouwen die tijdens of na gebruik van het preparaat Prempro borstkanker ontwikkelden, zijn 1500 interne bedrijfsdocumenten boven tafel gekomen. Een interventie van The New York Times en PLoS Medicine zorgde dat ze ook openbaar zijn gemaakt.

Adriane Fugh-Berman, universitair hoofddocent complementaire geneeskunde aan Georgetown University en directeur van het project PharmedOut, vat in PLoS Medicine (2010;7:e1000335) de vrijgegeven documenten samen. Zij beschrijft hoe medische tekstbureaus als DesignWrite voor Wyeth onder meer publicaties in wetenschappelijke tijdschriften, posterpresentaties tijdens conferenties en vragen bij nascholingsexamens inzette in de marketing van de hormoonpreparaten. DesignWrite schreef tussen 1997 en 2003 ruim 50 gepeer-reviewde publicaties over de hormoonpreparaten van Wyeth. Na goedkeuring van de opdrachtgever werd steeds een geloofwaardige auteur bij het artikel gezocht. DesignWrite regisseerde vervolgens ook de publicatie in een – liefst gezaghebbend – tijdschrift.

Reviews en commentaren bleken goede formats om off-label gebruik van de oestrogenen te promoten. Zo verschenen spookgeschreven artikelen over de preventie van de ziekten van Alzheimer en Parkinson, maculadegeneratie en rimpels. Ook trachtte men de risico’s op borstkanker te bagatelliseren, ook nadat in 2002 een grote RCT, de ‘Women’s Health Initiative’, voortijdig werd gestaakt omdat gebruiksters vaker borstkanker kregen. Analyses van dezelfde RCT duidden erop dat hormoontherapie ook gepaard ging met een verhoogd risico op CVA’s, dementie, en incontinentie en bovendien geen bescherming bood tegen hart- en vaatziekten.

Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en Pharmaceutisch Weekblad hebben nog geen spookschrijver betrapt. Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik werkt aan een literatuurstudie over het onderwerp, maar heeft geen Nederlandse voorbeelden gevonden. ‘Je moet echt in interne documenten van farmaceutische bedrijven kijken om erachter te komen’, zegt dr. Martine van Eijk van het Instituut. In de VS waren ghostwriters ook betrokken bij de marketing van onder meer SSRI’s (escitalopram, paroxetine, sertraline) en pijnstillers (rofecoxib en gabapentine).

(Bijdrage Esther van Osselen.)

Reactie toevoegen

Reacties

Spookschrijvers

Reactie ingediend op do, 30/09/2010 - 11:47.
Pfizer wil graag reageren op het artikel “Spookschrijvers verkopen hormoontherapie” zoals op 29 september 2010 is verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (op 26 januari 2009 heeft Pfizer Inc aangekondigd dat Wyeth en Pfizer voortaan samen zullen gaan en per 1 juni 2010 is ook de Nederlandse integratie een feit).
 
In het artikel wordt ingegaan op een recente publicatie in Public Library of Science (PloS) getiteld: "The Haunting of Medical Journals: How Ghostwriting sold HRT." 
 
De auteur van dit artikel, Dr. Adriane Fugh-Berman, is een betaalde getuige-deskundige voor de eisers in hormoontherapie-geschillen, en zelfs met haar kritische perspectief, kon ze niet aantonen dat ook maar één van de peer reviewed artikelen onjuistheden bevatte, of dat de auteurs de controle over hun werk afgestaan hebben. Het PLoS artikel betreedt geen nieuw terrein en laat na de belangrijke wijzigingen te erkennen in het beleid dat door Pfizer en andere bedrijven is ondernomen om openbaarmaking in verband met de medische literatuur te helpen versterken.
 
Het allerbelangrijkste is dat dit artikel volledig - en gemakshalve - voorbij gaat aan het feit dat de gepubliceerde manuscripten door externe deskundigen (namens de medische tijdschriften die hen gepubliceerd hebben) werden onderworpen aan strenge peer review, en dat hun integriteit en wetenschappelijke nauwkeurigheid zelfs is erkend door meerdere rechtbanken.
 
Pfizer heeft een publiek beschikbaar beleid betreffende auteurschap wat er onder andere voor zorgt dat de vermelde auteurs van elk artikel, over het algemeen de hoofdonderzoekers, de exclusieve supervisie hebben bij de voorbereiding van artikelen over door Pfizer gesponsorde studies. Voor artikelen waarbij Pfizer is betrokken, wordt van de auteurs vereist om de bijdragen van niet-auteurs die geholpen hebben bij de voorbereiding van artikelen kenbaar te maken.
 
Als bedrijf dat op wetenschap berust, stelt Pfizer het grootste belang bij de integriteit van wetenschappelijk onderzoek en bij het auteurschap van de medische literatuur. Bedrijven die zich toeleggen op het schrijven van medische artikelen ondersteunden auteurs enkel bij het opstellen van manuscripten en de auteurs zelf hadden de totale controle over de inhoud van deze artikelen, die altijd waren gebaseerd op gedegen wetenschap.
 
In 2006 heeft Wyeth een beleid geadopteerd dat het de auteurs verplichtte vroegtijdig in het proces van de publicatie betrokken te zijn en dat eventuele financiële steun van Wyeth, of bijdragen van medische schrijvers, worden erkend in de gepubliceerde tekst.
 
Jan Willem de Heer
Communications Manager
Pfizer bv

Ghostwriting en gebalanceerde geneesmiddeleninformatie

Reactie ingediend op wo, 06/10/2010 - 10:52.
Gezonde scepsis is blij dat Pfizer hier zo serieus op reageert. Inmiddels zijn de regels behoorlijk aangescherpt, gelukkig. De feiten die naar boven kwamen door grote rechtzaken gaan inderdaad over 6- 10 jaar geleden, of nog langer. Zolang duurt het soms om dit soort zaken boven tafel te krijgen. Helaas blijkt nu duidelijk dat de bijwerkingen van HT systematisch zijn onderschat en de positieve effecten zeer uitgebreid gecommuniceerd. Ghostwriting was slechts een onderdeel hiervan. Wij kijken uit naar 2016-2020. Misschien dat er dan geen nieuwe feiten meer boven tafel hoeven te komen. Daar gaat het uiteindelijk om; goede communicatie over de werking en bijwerkingen van medicijnen. 
 
Martine van Eijk
Gezonde scepsis www.gezondescepsis.nl