In november 2002 leed de olietanker Prestige schipbreuk voor de kust van Spanje. Uiteindelijk brak het schip in tweeën en liep er meer dan 67.000 ton olie de zee in, die de kust van Galicië zwaar vervuilde. Meer dan 300.000 vrijwilligers hielpen mee met de schoonmaak. Gema Rodríguez-Trigo van het universiteitsziekenhuis in A Coruña (Spanje) en collega’s doen in Annals of Internal Medicine verslag van hun onderzoek, waarin zij demonstreren dat Spaanse vissers die meehielpen met de schoonmaak, 2 jaar na de olieramp meer klachten van de onderste luchtwegen hadden.

Rodríguez-Trigo et al. interviewden 2 jaar na de ramp 501 lokale vissers die wél en 177 vissers die niet meehielpen met het opruimen van de olie. Ook bepaalden zij longfuncties een aantal markers voor oxidatieve stress en ontsteking in de uitademingslucht van de vissers.

30% van de aan olie blootgestelde vissers rapporteerde lageluchtwegklachten, tegenover 19% van de niet-blootgestelde vissers. Schoonmakers en niet-schoonmakers verschilden niet van elkaar wat betreft nasale klachten, medicatiegebruik of longfunctie. Niet-rokende vissers die olie hadden opgeruimd, ademden significant hogere concentraties 8-isoprostaan uit, een marker voor oxidatieve schade. Een groter deel van de aan olie blootgestelde vissers had structurele chromosomale schade. Dit wijst op genotoxiciteit, die samengaat met een verhoogd kankerrisico.

De auteurs zijn zich bewust van de beperkingen van hun onderzoek. Causaliteit is door de studieopzet niet vast te stellen. Bovendien zijn de resultaten niet zomaar te extrapoleren naar andere rampgebieden of rampen met andere typen olie.

David Savitz en Lawrence Engel stellen in een bijbehorend redactioneel dat het verslag van Rodríguez-Trigo et al. wel een prima aanleiding is om te bepalen wat de beste manier is om de gezondheidseffecten van de recente BP-olieramp te bestuderen. Zij pleiten voor het zo snel mogelijk verzamelen van uiterst gedetailleerde gegevens van schoonmakers, het liefst voordat zij met het opruimen van de olie beginnen. De ramp met de Prestige wijst volgens hen op het belang van het combineren van biomarkers en klinische gegevens.