Het maakt niet uit of patiënten met knieartrose behandeld worden met nepacupunctuur of met traditionele Chinese acupunctuur. Nepacupunctuur werkt namelijk even goed tegen de pijn als echte acupunctuur. Het maakt wel uit hoe de acupuncturist zich gedraagt. Dat schrijven Maria Suarez-Almazor van het MD Anderson Cancer Center in Texas (VS) en collega’s in Arthritis Care & Research (doi:10.1002/acr.20225).
Volgens Suarez-Almazor et al. zijn er geen studies naar de effectiviteit van acupunctuur bij knieartrose die rekening houden met vertekening door de interactie van behandelaars met patiënten.
De onderzoekers trainden 6 ervaren Chinese acupuncturisten in het uitdragen van een hoog (‘dit gaat zeker lukken’) of een neutraal (‘het is niet zeker of het werkt’) verwachtingspatroon. 560 patiënten met knieartrose deden mee met het onderzoek en werden willekeurig verdeeld over 3 groepen: wachtlijst (geen acupunctuur, n = 80), hoge verwachtingen (n = 238) of neutrale verwachtingen (n = 242). Daarna randomiseerden de onderzoekers de patiënten opnieuw, maar nu voor het type behandeling: elektroacupunctuur of sham-acupunctuur, waarbij de naalden (minder diep) naast de zogenaamde relevante meridianen geplaatst worden (nepacupunctuur). Bij aanvang, na 4 weken, 6 weken (einde behandeling) en na 3 maanden vulden de patiënten vragenlijsten in over gewrichtspijn en over hun tevredenheid met de behandeling.
Patiënten uit beide acupunctuurgroepen rapporteerden een even grote verbetering in pijnklachten ten opzichte van patiënten uit de wachtlijstgroep. Patiënten die door een verwachtingsvolle acupuncturist behandeld werden, berichtten een kleine maar significante vooruitgang ten opzichte van de neutrale groep, ongeacht het type behandeling. Ook waren zij meer tevreden met de behandelingen.
Acupunctuur volgens de traditionele Chinese methode is volgens de auteurs dus niet superieur aan nepacupunctuur. Het gedrag van de acupuncturist – een placebo-effect – verklaart volgens Suarez-Almazor et al. deels de pijnstillende werking van acupunctuur.
