De opmerking van collega Mertens  is terecht, zeker daar het een IGZ-prestatie-indicator betreft. In de toelichting bij de Prestatie-indicatoren ziekenhuizen Basisset 2008 (Utrecht, herziene versie januari 2009) wordt de primaire sectio als volgt gedefinieerd:  "voor de bevalling begonnen is wordt beslist dat een keizersnede nodig is". Het onjuist hanteren zal leiden tot een verkeerde interpretatie van de VOKS-percentielen. Wellicht speelt hierbij de onmogelijkheid  bij de LVR-2 om primaire sectio te combineren met weëenactivitteit als begin van de baring, terwijl "primaire sectio + spontane vliesscheur" wel kan worden ingevoerd. Waarschijnlijk zal dit verschil in definitie leiden tot een relatieve "overschatting" van het effect van zwangerschapsduur op de neonatale uitkomst bij primaire sectio, daar zoals de auteurs terecht melden er aanwijzingen dat weëen een gunstig effect kunnen hebben op de respiratoire morbiditeit. Deze "vervroegde" geplande sectiones zijn in deze situatie in deze studie aangemerkt als "secundair"  (blijkbaar gebeurt dit niet alleen in het VUMC, maar ook, getuige de reactie van collega Oepkes, in het LUMC).
Uit de beschouwing maak ik op een vervroegd uitgevoerde geplande sectio om klinische redenen (te denken valt aan vitale fluxus bij placenta previa) als primaire sectio kan zijn gerekend (de redenen om af te wijken van de richtlijn vormden helaas geen onderdeel van de studie).
In het artikel van Tanger et al lopen de begrippen primaire, geplande en electieve sectio enigzins door elkaar. De auteurs definiëren  "electieve sectio" in de tekst  "als geen comorbiditeit aanwezig was die het beëindigen van de zwangerschap medisch noodzakelijk maakte", echter in de samenvatting wordt gesproken over "electieve sectio zonder maternale comorbiditeit" suggererend dat er sprake zou kunnen zijn van een electieve sectio met comorbiditeit, te meer daar in de beschouwing wordt gesteld dat maternale comorbiditeit een mogelijke reden vormde om af te wijken van de richtlijn! Het begrip electief  (letterlijk "verkozen" of "gekozen") wordt bij de LVR gebruikt om de indicatie voor (primaire) sectio en inleiding van de baring aan te geven De vraag is in hoeverre deze keuze gemaakt is door de gynaecoloog, dan wel door de zwangere (WGBO!). In de praktijk wordt bij geïnduceerde baring het begrip electief gebruikt voor die situaties, waarbij over de indicatiestelling discutabel is. De vraag is echter of dit ook geldt voor de genoemde indicaties voor primaire sectio in deze studie, m.n. is de vraag of er een vaginale baring een alternatief is in geval van placenta previa ( "abnormale placentatie") en bij een kind in stuitligging na eerdere sectio wegens cephalopelviene disproportie.
Het is niet alleen aan de auteurs en het NTvG om toe te zien op juist hanteren van de definities, maar hier ligt een taak voor de NVOG om te komen tot uniforme afspraken hierover

Friso Delamarre, gynaecoloog, Elkerliekziekenhuis Helmond.