Zowel een korte als een lange slaapduur vertonen samenhang met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Slaapduur is daarom een belangrijke marker, aldus Charumathi Sabanayagam en Anoop Shankar van West Virginia School of Medicine (SLEEP. 2010;33:1037-42).
Slaapstoornissen houden verband met cardiovasculaire risicofactoren zoals diabetes mellitus, hypertensie en obesitas. De relatie tussen slaapduur en hart- en vaatziekten is onduidelijk.
Sabanayagam en Shankar bestudeerden daarom de gegevens van 31.428 personen van 18 jaar en ouder uit de Amerikaanse National Health Interview Survey (NHIS) van 2005.
8% van de studiepopulatie sliep ≤ 5 h per dag, inclusief dutjes. Deze kortslapers hadden een meer dan 2 maal zo groot risico op hart- en vaatziekten (myocardinfarct, angina pectoris of beroerte) als mensen die dagelijks 7 uur sliepen (oddsratio (OR): 2,20). Ook de deelnemers die ≥ 9 h per dag sliepen (9%) hadden een hoger risico op hart- en vaatziekten dan mensen die 7 uur sliepen (OR: 1,57).
Korte en lange slaapduren waren gerelateerd aan myocardinfarcten en beroerten, terwijl alleen een korte slaapduur geassocieerd was met angina pectoris. De gevonden samenhang was onafhankelijk van vertekenende factoren zoals leeftijd, geslacht, afkomst, roken, alcoholgebruik, BMI, beweging, diabetes mellitus, hypertensie en depressie.
Sterke punten van het onderzoek van Sabanayagam en Shankar zijn de steekproefgrootte en de correctie voor verstorende variabelen. Beperkingen zijn het cross-sectionele karakter – waardoor causaliteit niet vast te stellen is – en het feit dat slaapduur via zelfrapportage verkregen werd.
Over eventuele onderliggende mechanismen schrijven de auteurs dat slaapstoornissen endocriene en metabole functies verstoren. ‘Slaapdeprivatie leidt tot een verminderde glucosetolerantie en insulinegevoeligheid, en tot een verhoogde sympathicusactiviteit en bloeddruk, risicofactoren voor atherosclerose. Een lange slaapduur is mogelijk gerelateerd aan een onderliggende slaapgerelateerde ademhalingsstoornis of aan een slechte slaapkwaliteit’, aldus de auteurs.