Uit onderzoek van Sorien Kleefstra van Prismant (Utrecht) en collega’s blijkt dat de kernvragenlijst patiënttevredenheid in academische ziekenhuizen (KPAZ) een betrouwbaar en bruikbaar middel is om de tevredenheid van patiënten in Nederlandse academische ziekenhuizen te meten, en te vergelijken.

Patiënttevredenheid is een belangrijke maat voor kwaliteit van zorg, maar veel meetinstrumenten zijn niet betrouwbaar of niet valide.

Kleefstra et al. beschrijven in Quality and Safety in Health Care de ontwikkeling en het testen van de vragenlijst, en het gebruik ervan in 3 nationale studies (doi:10.1136/qshc.2008.030825).

In 2002 ontwikkelden 8 academische ziekenhuizen met medewerking van patiënten de vragenlijst, die verdeeld is in verschillende schalen: opname, verpleging, medische zorg, informatie, autonomie en ontslag en nazorg. De KPAZ werd in het LUMC getest bij ongeveer 10.000 opgenomen en poliklinische patiënten. Vervolgens maakten 3 nationale studies in 2003, 2005 en 2007 gebruik van de KPAZ.

In het testonderzoek vulde ongeveer de helft van de patiënten de vragenlijst in. Elke schaal had een goede betrouwbaarheid (cronbach-α: 0,79-0,88). In de nationale studies stuurden ook ongeveer de helft van de patiënten de vragenlijst ingevuld terug: in totaal bijna 130.000 patiënten van verschillende afdelingen. De responspercentages varieerden per ziekenhuis van 40 tot 66%. Ook uit deze onderzoeken bleek de goede betrouwbaarheid van de schalen (cronbach-α: 0,70-0,91). De schaal ‘medische zorg’ (omgang artsen en verpleging en expertise) had de hoogste interne consistentie (cronbach-α: 0,86-0,91), ‘autonomie’ de laagste (cronbach-α: 0,70-0,80).

Sinds 2004 gebruiken een aantal Nederlandse algemene ziekenhuizen de KPAZ. De NVZ, Vereniging van ziekenhuizen heeft de vragenlijst inmiddels geaccepteerd als standaardinstrument in ziekenhuizen, met toevoeging van 1 onderdeel, namelijk algemene tevredenheid. Tegenwoordig gebruiken de meeste ziekenhuizen in Nederland de KPAZ.