Uitgebreid zoeken
Klinische praktijk › Stand van zaken › Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A768
Gepubliceerd op: 07-12-2009 (in print verschenen in week 50 2009)
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A768
Stand van zaken
  • Open
Huidkankerepidemie in Nederland

Esther de Vries

,

Tamar Nijsten

,

Marieke W.J. Louwman

en

Jan Willem W. Coebergh

  • Ondanks de vele waarschuwingen over de schadelijke effecten van de zon blijft het aantal huidkankerpatiënten snel toenemen.

  • Dermatologen spreken van een ‘huidkankerepidemie’ en schatten de aantallen patiënten aanzienlijk hoger in dan de aantallen die op basis van de kankerregistratie worden geschat.

  • Volgens de Nederlandse en Eindhovense kankerregistratie werd in 2006 bij 35.500 Nederlanders voor het eerst de diagnose ‘huidkanker’ gesteld.

  • Veel huidkankerpatiënten krijgen meerdere huidtumoren, waardoor het totale aantal huidtumoren veel groter is.

  • Eén op de 6 Nederlanders zal tijdens het leven huidkanker krijgen, 1 op de 50 een melanoom.

  • Ondanks de goede prognose van de meeste huidtumoren is er veel morbiditeit als gevolg van behandelingen.

  • De grote aantallen huidtumoren en patiënten zorgen voor een grote druk op de zorg.

Lees volledig artikel
Reactie toevoegen

Reacties

HUidkankerepidemie en SWK, antwoord auteurs

Reactie ingediend op di, 12/01/2010 - 12:57.

Nieweg et al. corrigeren in hun reactie op ons eerdere schrijven een tweetal overduidelijke fouten, die al gecorrigeerd zijn via de correspondentie bij deze publicatie. De bewering die van Nieweg et al daarna maken ten aanzien van de schildwachtklier (SWK) procedure is echter onjuist. De derde interimresultaten van de enige prospectieve gerandomiseerde studie naar de schildwachtklier procedure bij het melanoom (de Multicenter Selective Lymphadenectomy Trail-1; MSLT-1) toonde vanaf het punt van randomisatie geen overlevingswinst voor het ondergaan van de SWK procedure versus observatie van de regionale lymfklieren.1 Nieweg et al. dragen een post-randomisatie subgroep analyse aan, welke statistisch niet valide is. Deze subgroep analyse is in de literatuur hevig bekritiseerd, onder meer omdat het niet de patiënten onderzoekt, die een fout-negatieve negatieve SWK hadden. Tevens is deze analyse gebaseerd op de hypothese dat alle SWK metastase de potentie hebben om uit te groeien tot volwaardige, palpabele regionale lymfklier metastasen. Dit lijkt echter niet het geval, omdat het aantal palpabele kliermetastasen ver onder het aantal positieve SWK ligt (15.6% versus 19.2% na 5 jaar).1-3 Sommige auteurs hebben gesuggereerd dat dit fenomeen van “prognostisch fout positief” betreft. Dat wil zeggen, minimale SWK metastasen, die nooit de potentie zouden hebben gehad uit te groeien tot palpabele regionale lymfklier metastasen, en die de prognose dus niet negatief zouden beïnvloeden.2,3
Samenvattend, is de SWK procedure voor het melanoom geen therapeutische ingreep, het betreft slechts een stagerende procedure. Het is geen “standard of care”, hoewel het wel tot de mogelijkheden behoort dit aan patiënten aan te bieden, met name om de prognose beter in te kunnen schatten.

Esther de Vries, Erasmus MC, Maatschappelijke Gezondheidszorg

Literatuur

  1. Morton DL, Thompson JF, Cochran AJ, et al: Sentinel-node biopsy or nodal observation in melanoma. N Engl J Med 355:1307-17, 2006
  2. Thomas JM: Prognostic false-positivity of the sentinel node in melanoma. Nat Clin Pract Oncol 5:18-23, 2008
  3. van Akkooi AC, de Wilt JH, Voit C, et al: Sentinel lymph-node false positivity in melanoma. Nat Clin Pract Oncol 5:E2, 2008

Huidkankerepidemie

Reactie ingediend op ma, 25/01/2010 - 14:19.
Gaarne danken wij collega De Vries voor haar reactie op onze ingezonden brief. Collega De Vries betwist de juistheid van onze reactie dat een interim-analyse van een gerandomiseerd onderzoek aangeeft dat de vijfjaarsoverleving beter is wanneer behandeling plaats vindt op grond van een aangedane sentinelnode dan wanneer gewacht wordt tot de klier palpabel is geworden. Onze reactie is echter wel degelijk juist, want de kans op genezing bedraagt in het eerste geval 72,3% en in de periode dat een occulte lymfekliermetastase uitgroeit tot een palpabele kliermetastase daalt die kans tot 52,4% (p=0,004).1 De kritiek die De Vries op het betrokken onderzoek heeft is niet nieuw en is meerdere malen weerlegd. Ik verwijs graag naar de gedetailleerde publicaties in dezen.2-4 Artsen zijn vertrouwd met gerandomiseerde onderzoeken naar therapeutische ingrepen en het gebeurt niet vaak dat degenen die een nieuwe diagnostische test ontwikkelen het effect ervan op de genezingskans in een gerandomiseerd onderzoek nagaan. Het doel van de betrokken diagnostische test is niet de overleving direct te verbeteren maar het doel is de patiënten met lymfekliermetastasen vroegtijdig op te sporen zodat vervolgens een behandeling kan worden ingesteld om de kans op genezing te vergroten. Welnu, dat is wat de sentinel-nodebiopsie doet en dat is het resultaat. Zulks lag natuurlijk ook voor de hand. Als er tijd verloren gaat, als de hoeveelheid tumor toeneemt en de ziekte in een ongunstiger stadium komt is de kans op genezing nu eenmaal kleiner.5 Momenteel onderzoeken wij met vertegenwoordigers van 47 andere melanoomcentra elders in de wereld het nut van de aanvullende klierdissectie wanneer de sentinelnode tumor bevat in de Multicenter Selective Lymphadenectomy Trial II. Moeten we de sentinel-nodeprocedure nu routinematig uitvoeren? Daartoe dienen we ons af te vragen of de aldus verkregen verbeterde kans op overleving bij de 20% van de patiënten met occulte metastasering opweegt tegen de nutteloze procedure bij de 80% mensen zonder metastasen. Patiënten aan wie wij deze vraag voorleggen vinden dat wel. Ook de American Joint Committee on Cancer heeft de vraag positief beantwoord en sentinel-nodebiopsie is dan ook onderdeel van de stadiëringsclassificatie die op 1 januari jongstleden van kracht is geworden.5
 
O.E.Nieweg, J.A. van der Hage, M.W.J.M. Wouters, chirurgen Het Nederlands Kanker Instituut en H.M Kroon, AIOS chirurgie Rijnland Ziekenhuis
 
Literatuur
  1. Morton DL, Thompson JF, Essner R, Hoekstra HJ, Mozzillo N, Nieweg OE, et al. Immediate versus delayed lymphadectomy in the management of primary melanoma. N Engl J Med. 2006;355:1307-17.
  2. Morton DL, Cochran AJ, Thompson JF. Sentinel-node biopsy or nodal observation in melanoma. N Engl J Med 2007;356:419-20.
  3. Morton DL, Cochran AJ, Thompson JF. The rationale for sentinel-node biopsy in primary melanoma. Nat Clin Pract Oncol 2008;5:510-1.
  4. Balch CM, Morton DL, Gershenwald JE, McMasters KM, Nieweg OE, Powell B, et al.: Sentinel node biopsy and standard of care for melanoma. J Am Acad Dermatol 2009;60:872-5.
  5. Balch CM, Gershenwald JE, Seng-jaw Soong, Thompson JF, Atkins MB, Byrd DR, et al. Final version of 2009 AJCC melanoma staging and classification. J Clin Oncol 2009; 27:6199-206.

Huidkankerepidemie

Reactie ingediend op do, 17/12/2009 - 16:07.

De incidentie van huidkanker is hoog en neemt snel verder toe. Het is nuttig daar in het Tijdschrift aandacht aan te besteden mede daar de betrokken aandoeningen voor een aanzienlijk deel vermijdbaar zijn. Het recente artikel van De Vries en collegae verschaft nuttige informatie in dezen. Het betrokken artikel bevat echter ook enige onjuistheden waar wij de aandacht op willen vestigen. Figuur 2 wekt de indruk dat de incidentie van melanoom veel hoger is dan die van basaalcelcarcinoom. Dit is niet juist en de tekst geeft dit ook correct weer. Wij vermoeden dat de curven van beide aandoeningen verwisseld zijn. Tabel 2 geeft aan dat de excisiemarges bij een melanoom variëren van 5 tot 20 mm. Voor een melanoma in situ wordt wel een marge van 5 mm aanbevolen maar voor melanoom is de minimale marge 1 cm.1 De auteurs adviseren voor melanomen met een breslowdikte van meer dan 1 mm excisie te verrichten met een marge van 2 cm en beroepen zich op de nationale richtlijn.1 Deze richtlijn beveelt echter een dergelijke marge voor melanomen met een breslowdikte van minimaal 2 mm aan. Gebaseerd op dezelfde nationale richtlijn geven de auteurs aan dat sentinel-nodebiopsie geen standaardprocedure is en meestal deel uit maakt van een klinische studie. Inmiddels geeft een interim-analyse van een gerandomiseerd onderzoek aan dat de vijfjaarsoverleving beter is wanneer behandeling plaats vindt op grond van een aangedane sentinelnode dan wanneer gewacht wordt tot de klier palpabel is geworden.2 Op grond van dit gegeven voeren melanomologen de procedure tegenwoordig routinematig uit.3 Ook in het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis en in het Rijnland Ziekenhuis is dit gebruikelijk. De zinsnede ‘bij lokale of systemische melanoomprogressie kan resectie de morbiditeit verlichten’ suggereert dat gedeeltelijke verwijdering van een metastase de mate van invaliditeit doet afnemen. Een dergelijke ingreep is ongebruikelijk en wij menen dat het informatiever is te schrijven dat chirurgische behandeling van lokale recidivering en regionale metastasering bij ongeveer een derde van de patiënten genezing bewerkstelligt. Bij geselecteerde patiënten met metastasering op afstand is die kans net zo groot. Tot slot wordt de rol van radiotherapie niet genoemd maar deze is zeker relevant.

O.E.Nieweg, J.A. van der Hage, M.W.J.M. Wouters, chirurgen Het Nederlands Kanker Instituut en H.M Kroon, AIOS chirurgie Rijnland Ziekenhuis

LITERATUUR

1 Nederlandse Melanoomwerkgroep. Richtlijn melanoom van de huid. Alphen aan den Rijn: Van Zuiden Communications B.V.; 2005.
2 Morton DL, Thompson JF, Essner R, Hoekstra HJ, Mozzillo N, Nieweg OE, et al. Immediate versus delayed lymphadectomy in the management of primary melanoma. N Engl J Med. 2006;355:1307-17.
3 Balch CM, Morton DL, Gershenwald JE, McMasters KM, Nieweg OE, Powell B, et al. Sentinel node biopsy and standard of care for melanoma. J Am Acad Dermatol. 2009;60:872-5.

Huidkankerepidemie

Reactie ingediend op vr, 18/12/2009 - 16:59.
Helaas zijn er in de tekst van dit manuscript twee fouten geslopen die ook in de gepubliceerde versie zijn verschenen, namelijk omtrent de richtlijn voor marges bij melanomen en in figuur 2.

Ten eerste staat op pagina 3 van de gedrukte versie van het manuscript in de rechterkolom onder het kopje ‘Melanoom’ een fout wat betreft de marges. Die is er doorgeglipt bij ons en kennelijk ook bij de reviewers.
Het is echter wel belangrijk dit te corrigeren: de excisiemarge bij een melanoom van 1 mm breslowdikte is 1 cm en niet 2 cm zoals de tekst van het artikel nu vermeldt.

De tekst tussen haakjes in regel 3-4 zou dus veranderd moeten worden in: (in situ: 5 mm; < 2,0 mm breslowdikte: 1 cm; > 2,0 mm breslowdikte: 2 cm).

Bovendien is er bij het redigeren voor publicatie iets mis gegaan bij figuur 2: in het bijschrift zijn de melanomen en basaalcelcarcinomen
verwisseld: de bovenste 2 lijnen betreffen het basaalcelcarcinoom, de onderste 2 lijnen het melanoom.
 
Bekijk hier de gecorrigeerde figuur 2.

Esther de Vries, ook namens Tamar Nijsten en Jan Willem Coebergh