Vezels met visceuze eigenschappen verminderen het hongergevoel en de energieopname op korte termijn meer dan hun niet-visceuze tegenhangers. De effecten zijn echter klein: vezels hebben nauwelijks effect op de energieopname en op gewicht op lange termijn. Dat schrijven onderzoekers van Wageningen University in Obesity Reviews (2011; doi:10.1111/j.1467-789X.2011.00895.x).

Anne Wanders et al. verzamelden artikelen over vezels en hun effect op hongergevoel, energieopname en lichaamsgewicht. Ze splitsten vervolgens de resultaten op in type vezel, fysicochemische eigenschappen , manier van toedienen en dosering. Vezels met visceuze (stroperige) eigenschappen, zoals glucaan en pectine, hadden het grootste effect op korte termijn. De gemiddelde vermindering van hongergevoel en energieopname was respectievelijk 59 en 69% tegenover 14 en 30% voor niet-visceuze vezels. De werking schrijven de onderzoekers toe aan een versneld verzadigingsgevoel door het langer moeten kauwen en een eerder vol gevoel door de wateropnamecapaciteit van vezels.

Langetermijneffecten waren minder groot. Het gebruik van vezels in voeding zorgde voor 0,4% vermindering van lichaamsgewicht in 4 weken. In tegenstelling tot de kortetermijnresultaten vonden de onderzoekers geen duidelijke correlatie tussen type en eigenschap van de vezels en het effect. Ook was het effect niet dosisgerelateerd. Volgens de onderzoekers komt dit doordat het effect op de lange termijn volledig anders is dan op korte termijn. Zo zorgt de fermentatie van vezels in de darm mogelijk voor een veranderde bacteriesamenstelling en kunnen de metabole afbraakproducten van de vezels verantwoordelijk zijn voor verandering van eetlustgerelateerde hormonen. Ondanks dat de bijdrage van vezels aan vermindering van voedselinname en gewicht op lange termijn gering is, kan het effect wel van belang zijn, aangezien ook dik worden veelal langzaam gaat, in stappen van 0,5 tot 1 kg per jaar.

(Bijdrage: Hidde Boersma.)