Gepubliceerd op: 21-07-2010
Citeer dit artikel als:
 Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A2195
Geschiedenis

Harry F.P. Hillen

 
Reactie toevoegen

Reacties

Schwencke en Mozart

In het aardige artikel wordt in tegenstelling tot wat de titel suggereert maar weinig  meegedeeld over de belangrijke rol die Schwencke heeft gespeeld bij de behandeling van Nannerl en Wolfgang Mozart.
Kennelijk is de schrijver niet op de hoogte geweest  van de uitgebreide monografie  van Van der Zanden  over het    verblijf  van Mozart in de lage landen[i]. Uitgebreid valt daarin te lezen wat  vader Leopold  uitvoerig en gedetailleerd in zijn brieven en notities heeft geschreven over de ernstige ziekte van zijn  twee kinderen.
Duidelijk is dat Leopold door zijn kennis van het Latijn de consultatie van prof Schwencke door Dr Heymans  precies kon volgen  en corrigerend optreedt als hij merkt dat de gegevens over het ziektebeloop van zijn kinderen niet nauwgezet door Heymans worden overgebracht. Schwencke wordt daardoor niet op het verkeerde been gezet en trekt zijn eigen plan waarbij zijn  omzetting van het dieet van geitenmelk naar kalfsbouillon ondermeer een belangrijke rol zal hebben gespeeld  bij de bijna fataal verlopende (para)typhus.  De  uitvoerige gedetailleerde beschrijving door Leopold, ook van de medicatie  maakt duidelijk dat Leopold tekort wordt gedaan met de vermelding dat hij bij Schwencke “vooral onder de indruk was van het Latijn”  .
In het artikel wordt voorts terloops melding gemaakt van het zilveren pessarium dat Schwencke  ontwierp. Het was echter niet bedoeld om de baarmoeder te kantelen, maar om een vaginale  prolaps van de uterus te redresseren. Schwencke ontwierp een zilveren pessarium met een ingenieus mechaniek, waarbij -na plaatsing- door het aandraaien van een soort vleugelmoer  de 4 bladen van het pessarium uiteen gingen zodat  het toestelletje gefixeerd bleef. De afbeelding is te vinden in het boekje van Endtz[ii].  Over een, al of niet, gekantelde baarmoeder maakte men zich toen geheel geen zorgen.
Prof Dr F.B.Lammes
 
 

[i]Van der Zanden J. Mozart in de lage landen Piumento 2005
[ii]Endtz J. De Hage -professoren. Sepcia Amstelveen 1972 

Schwencke en Mozart (reactie)

Geachte professor Lammes,
Dank voor Uw waardevolle aanvullingen op het korte artikel over Thomas Schwencke en Wolfgang Amadeus Mozart. In het artikel heb ik de belangrijke rol die Schwencke speelde bij de behandeling van de jonge Mozart voldoende nadruk proberen te geven. Binnen de toegestane ruimte heb ik besloten om de aard van de behandeling, hoe interessant dan ook, niet te bespreken. De behandeling is beschreven in het NTVG in 1925 door Koopman in de referentie die ik daarover gaf..Bij  het raadplegen van de literatuur heb ik de monografie van Van der Zanden niet gevonden. Ik dank U voor het opmerkzaam maken op die omissie. Bij de tekst over het terloops genoemde zilveren pessarium van Schwencke heb ik mij gebaseerd op de tekst van de door U genoemde referentie van Endtz (pag 89). Daar wordt letterlijk gesproken over 'een apparaat bedoeld om zonder heelkundige ingreep een kanteling van de baarmoeder te verhelpen. Blijkbaar is die interpretatie niet juist.
 
Harry Hillen