Van den Bergh en collega’s concludeerden in hun artikel dat vitamine D deficiëntie zeer veel voorkomt bij Nederlandse 50-plussers die na een fractuur gescreend worden op osteoporose, en dat de huidige suppletie in navolging van de CBO-richtlijn osteoporose in veel gevallen ontoereikend is om de gewenste serum 25-OH vitamine D (25-OHD) spiegel te bereiken [1]. Ook constateerden zij dat in de literatuur geen prospectief onderzoek beschikbaar was waarin de relatie bestudeerd is tussen de uitgangswaarde van de serum 25-OHD spiegel, de uiteindelijk gewenste waarde en de daarvoor benodigde dosis vitamine D. Dit laatste is niet juist. Enige tijd geleden kwamen wij tot eenzelfde conclusie als bovengenoemde collega’s, en dit was voor ons aanleiding om een dosis-respons studie uit te voeren met Colecalciferol drank^FNA, 50.000 IE/ml. De resultaten zijn recent gepubliceerd [2]. Aangetoond werd dat er een duidelijke relatie bestaat tussen de toegediende dosis, uitgedrukt in eenheden per kg lichaamsgewicht, en de bereikte stijging in serum 25-OHD (∆ 25-OHD). Op basis hiervan kon het bijgaande nomogram vervaardigd worden waarin de regressielijn wordt weergegeven met het 95% betrouwbaarheidsinterval. De hoeveelheid Colecalciferol die nodig is om een gewenste serum 25-OHD spiegel te bereiken kan nu op eenvoudige wijze bepaald worden op basis van de uitgangswaarde van de 25-OHD spiegel en het lichaamsgewicht.

Als voorbeeld een patient met een lichaamsgewicht van 90 kg en met een serum 25-OHD spiegel van 15 nmol/L . Wanneer de internationale streefwaarde van 75 nmol/L wordt aangehouden dient de spiegel met 60 nmol/L verhoogd te worden, oftewel ∆25-OHD = 60 [3]. Uit het nomogram blijkt dat voor een dergelijke stijging 2500 IE per kg lichaamsgewicht nodig zal zijn. De totale oplaaddosis bedraagt dus 90 x 2500 = 225.000 IE. Het is niet haalbaar dit met vitamine D tabletten van 800 IE te proberen, men zou er 282 tabletten voor nodig hebben. In bovengenoemde studie hebben wij gebruik gemaakt van Colecalciferol drank^FNA in porties van 25.000 IE per week totdat de berekende dosering was bereikt.

De benodigde oplaaddosis kan ook worden berekend met behulp van de onderstaande formule:

 

 

Op dit moment wordt door ons in een nieuwe studie nagegaan hoe hoog de onderhoudsdosering dient te zijn om een adequate serumspiegel 25-OHD te handhaven  bij gebruik van Colecalciferol drank^FNA één keer per maand. De resultaten hiervan worden eind dit jaar verwacht.

Lenneke van Groningen, internist in opleiding, Rijnstateziekenhuis, Arnhem