Patiënten met osteoporose kunnen volgens een onderzoek van de Sint Maartenskliniek in Nijmegen veilig meedoen met valtraining, mits zij de valoefeningen doen op een dik matras en niet voorover vallen vanuit staande positie. Bovendien moeten zij heupbeschermers dragen. Brenda Groen et al. publiceerden de onderzoeksresultaten in BMC Research Notes (doi:10.1186/1756-0500-3-111).

Vooral osteoporosepatiënten lopen het risico hun heup te breken bij een val. Valtechnieken uit gevechtskunsten (‘martial arts’) als aikido en judo verminderen de kracht op de heup door een val om te vormen in een rolbeweging, waardoor het risico op botbreuken kleiner wordt. Patiënten met osteoporose zouden ook veilig moeten leren vallen, alleen brengt het aanleren van valtechnieken zelf een risico op botbreuken met zich mee.

Groen en collega’s onderzochten de veiligheid van valtraining voor osteoporosepatiënten, op basis van valoefeningen bij 6 gezonde jongvolwassenen. Uit voor de hand liggende veiligheidsoverwegingen kon dit niet direct bepaald worden bij patiënten met osteoporose.

De proefpersonen voerden voor- en zijwaartse valoefeningen uit vanuit knielende en staande positie op een judomat (4 cm dik) en op een gymmatras (25 cm dik). Onder de matten lag een meetplaat die samen met een 3D-bewegingsanalysesysteem de kracht op de heup registreerde. De onderzoekers vergeleken de gemeten krachten met 2 strikte veiligheidscriteria over de hoeveelheid kracht op de heup die iemand met osteoporose kan weerstaan.

De maximale kracht op de heup was tijdens alle voorwaartse vallen hoger dan tijdens zijwaartse vallen bij dezelfde ondergrond en starthouding. Zijwaartse valbewegingen vanuit een knielende en staande positie voldeden aan de veiligheidscriteria op een dik matras, op een dunne judomat waren ze niet veilig. Voorover vallen voldeed alleen aan de veiligheidscriteria op het dikkere matras vanuit een knielende houding. Vanuit een staande positie was het niet veilig voorover te vallen op de mat of op het matras.

Groen et al. zijn ervan overtuigd dat aangepaste ‘martial arts’-valtechnieken veilig aan osteoporosepatiënten te leren zijn, zolang zij heupbeschermers dragen, op een dikke mat oefenen en niet voorover vallen vanuit stand.