Stand van zaken

Een artikel in deze rubriek geeft een wetenschappelijk gefundeerd overzicht over bijvoorbeeld een aandoening, probleem, behandeling of diagnostische mogelijkheid. Zowel op het web als op papier plaatsen we deze overzichtsartikelen in de katern Klinische praktijk onder de rubriek ´Stand van zaken´.
Een Stand van zaken is een didactisch opgezet overzichtsartikel. Houd bij het schrijven rekening met de brede doelgroep van het NTvG en bekijk uw concept vanuit dat oogpunt. Het doel van uw artikel is immers om artsenvooral niet-specialistische vakgenoten – op de hoogte te brengen.
 
Verschil met een systematische review
Een Stand van zaken verschilt van een systematische review; zo’n review valt in de rubriek Onderzoek. In een Stand van zaken wordt de stand van wetenschap over een bepaald medisch onderwerp gegeven (bijvoorbeeld: Auto-immune enteropathie bij kinderen; Nieuwe inzichten in de pathogenese van pre-eclampsie). Daarvoor is uiteraard literatuuronderzoek nodig. Daarentegen wordt in een systematische review als Onderzoek-artikel een onderzoeksvraag losgelaten op de literatuur (bijvoorbeeld: Waarde van monofilament bij diagnostiek van perifere neuropathie; Psychiatrische stoornis beïnvloedt het effect van bariatrische chirurgie niet). Zo’n artikel leidt tot een antwoord, niet tot een overzicht.
 
Beoordelingscriteria
Naast de inhoudelijke beoordelingscriteria waarvoor we het oordeel van sectieredacteuren en externe referenten inwinnen, gebruiken we een aantal ‘vormcriteria’. Die eisen zijn dwingend.
  1. Is het artikel relevant voor de praktiserende arts en biedt het generalistische kennis?
  2. Is de presentatie compact? Is er een duidelijk focus van het manuscript? In ieder geval moet de lezer al in de inleiding antwoord krijgen op de vraag waarom dit artikel op dít moment relevant is.
  3. Heeft het artikel een overzichtelijke, consistente structuur?
  4. Heeft u uw zoekactie in de literatuur verantwoord? Bij de meeste Stand van Zaken-artikelen is het gewenst om uw zoekactie te beschrijven en in ieder geval voor de redactie in een stroomdiagram te beschrijven. Klik hier voor de instructies. Afhankelijk van het onderwerp en de breedte van het manuscript kan het nodig zijn om ook veel deelvragen zoekacties op te geven (bijvoorbeeld voor diagnostiek en behandeling apart)
  5. Zijn de illustraties en tabellen duidelijk en simpel?
Stramien
Er bestaat geen vast stramien.
In een korte inleiding is het voor de lezers prettig om een heldere probleemstelling te vinden. Zorg dat u lezers niet in de eerste alinea’s al met afkortingen en details vermoeit.
 
In de beschouwing moet u in ieder geval de volgende onderwerpen ook aan de orde laten komen:
  1. Wat zijn de consequenties voor de klinische praktijk?
  2. Wat zijn de consequenties voor onderzoek (niet dat er nog onderzoek moet komen, maar specifiek: welk soort onderzoek en welke vraag)?
  3. Wat is inmiddels zekere kennis?  
Het is verstandig om daar subkopjes voor te gebruiken tenzij de alinea’s dan heel erg kort worden.
 
Maak ruim gebruik van tussenkopjes. Voor het schrijven van een systematische review verwijzen wij naar de instructies voor het indienen van een Onderzoek.
 
Stijl
We houden van prettig leesbaar geschreven artikelen in goed Nederlands; didactisch, maar niet belerend.
 
Te vermijden
  • Doe niet deftiger dan nodig is: bijvoorbeeld ‘patiënten die zich presenteren’. Het lijkt duidelijk, maar de lezer blijft bij zo’n uitdrukking met vragen zitten (Een kind van 6 maanden kan zich niet presenteren en een cognitief beperkte 96-jarige comateuze dame ook niet). Patiënten komen met klachten bij de dokter. Wees dus helder.
  • Statustaal: een staccato-opsomming van alle verschijnselen van een aandoening in zinnen zonder werkwoorden. Maak lopende zinnen.
  • Vage formuleringen: ‘en/of’, ‘tussen 2005 en 2010’ (horen 2005 en 2010 zelf ook bij dat interval?; dan liever: 2005-2010)
Alinea´s
  • Let op bij indeling in alinea´s: elke mededeling krijgt in principe een aparte alinea. Het is vrijwel altijd verstandig om het belangrijkste in een alinea voorop te zetten. Lezers skippen tekst en alinea´s. Ze kijken vaak naar eerste of laatste zinnen. Zorg dat die uw boodschap al bevatten.
  • Check uw herziene manuscript alinea voor alinea of dit klopt en alles op de goede plek staat.
  • Gebruik zo nodig ‘bruggetjes’: een van de grote problemen bij veel artikelen is het ontbreken van hulpmiddeltjes voor de lezer. Zorg dat de lezer uw gedachtegang kan volgen en sla geen stappen over.
Taalgebruik
  • Gebruik actieve zinsconstructies ( ‘we zochten’ ipv ‘er werd in Pubmed gezocht met …’
  • Vermijd ingewikkelde samengestelde zinnen. Grammaticaal kunnen ze nog zo goed zijn, lang niet altijd lezen ze makkelijk. Kunnen lange zinnen in tweeën? Zijn er veel tangconstructies?
  • Lees hardop: je hoort gelijk waar het hapert.
Woorden
  • Gebruik Het groene boekje, Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal en Pinkhof geneeskundig woordenboek. Let op het aan elkaar schrijven van woorden.
  • Vermijd niet-gebruikelijke afkortingen.
  • Vermijd jargon dat alleen door eigen vakgenoten te begrijpen is.
 
Technische eisen
  • Aantal auteurs, omvang en aantal referenties
    Maximaal 6 auteurs. Geef op het titelblad van het manuscript alle namen, initialen, werkadressen, titels en wetenschappelijke disciplines van alle auteurs.
  • Het is mogelijk om namens een groep te schrijven. Geef dan apart alle auteurs op en geef in uw begeleidende brief aan of u prijs stelt op een individueel auteurschap in Pubmed.
  • Maximaal 2000 woorden, exclusief samenvatting, abstract, tabellen, literatuur en kaderteksten.
  • Maximaal 25 referenties.
  • Noem geen auteursnamen in de tekst; referenties worden in de tekst aangegeven met opeenvolgende cijfers in superscript, achter punt of komma. Gebruik de eindnotenoptie van Word niet (daar verslikt ons systeem zich in)
Titel en subkopjes
Een Stand van zaken-artikel heeft een mooie korte titel, maximaal 100 karakters (inclusief spaties); dat is twee regels print. We geven de voorkeur aan zo kort mogelijke titels.
Subkopjes helpen lezer de structuur in een stuk te herkenen. Ze mogen niet langer zijn dan 55 karakters (een regel).
De eindredactie bepaalt (na aanvaarding) de titel en de subkopjes. Uiteraard volgen we waar kan het voorstel van de auteur.
 
Samenvatting
Een Stand van zaken heeft een korte puntsgewijze Nederlandstalige samenvatting en een eveneens puntsgewijs Engelstalig abstract (voor de website); beide maximaal 150 woorden. Klik hier voor een voorbeeld van een semigestructureerde samenvatting.
 
Kaderteksten, tabellen en figuren
In een Stand van zaken staan de belangrijkste kernpunten in een kadertekst. Som uw belangrijkste punten op in 3-4 korte zinnen.
Zorg dat u uw figuren en tabellen als losse bestanden aanlevert. Zet geen tekst in de figuren. Lees voor de juiste lay-out van tabellen en figuren de Instructies voor tabellen en figuren.
 
Literatuur
Lees voor het opstellen van de literatuurlijst de Instructies voor literatuur.
Controleer uw referenties; de eindredactie controleert referenties niet op correctheid.
 
Video´s
In een Stand van zaken gaat het regelmatig over technieken of ingrepen waarover illustratief beeld bestaat. Dat kan niet allemaal in print maar op de website kunnen we lezers wel verdieping bieden.
Er zijn dan twee mogelijkheden. Veelal zal een Youtubefilmpje illustratief genoeg zijn.
 
Eigen filmpje
Lever aan in één van de volgende formaten: .mp4, .H.264, .flv
Filmpjes mogen niet groter zijn dan 100 MB
Een bestand kleiner dan 10 mb moet u per email aanleveren (redactie@ntvg.nl). Verwijs in uw aanbiedingsbrief van het manuscript dan naar het feit dat u een aparte video aanlevert. 
Een bestand groter dan 10 mb zet u op een cd en verstuurt u aan de redactie: Postbus 75971,1070 AZ Amsterdam. Vergeet niet er een briefje bij te doen met uw naam en titel van het manuscript!
 
Filmpje in YouTube
Inmiddels staan er veel goede filmpjes in YouTube. Vaak is dat veel gemakkelijker dan een eigen filmpje maken. Zeker als de ingreep of techniek niet de echte kern van het verhaal is. Als u een goed filmpje kent dat illustratief is voor de door uw beschreven techniek of ingreep, ontvangen we graag de link, zodat we die in de webversie van het manuscript kunnen opnemen.
 
Voornamen van auteurs
We gebruiken voornamen van de auteurs van het artikel. Geef die dus ook op (Piet Jansen, of bij twee voorletters Piet A. Jansen of bij heel veel voorletters en een roepnaam die van een van die letters is afgeleid W.J.H.J. (Joris) Jansen). Ook van personen in danknoten gebruiken we graag voornamen volgens dit format.